Η Μονη Βουτσάς

    Η Μονή Βουτσάς βρίσκεται στο χωριό Γρεβενίτι στο Ανατολικό Ζαγόρι . Από το χωριό ένας χωματόδρομος 5 χλμ. οδηγεί προς τη μονή. Είναι αφιερωμένη στη Θεοτόκο Μαρία και γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου.
Ιδρυτής της Μονής Βουτσά φέρεται ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Δ' ο Πωγωνάτος.
Η Μονή καταστράφηκε από τους Τούρκους το 15ο αιώνα και ξανά χτίστηκε το 1680. Οι Γερμανοί την έκαψαν το 1943 κατά τη διάρκεια της κατοχής όπως και όλο το χωριό, το οποίο έχει χαρακτηρισθεί «Μαρτυρικό».
Το εσωτερικό του ναού, είναι τοιχογραφημένο από τον ιερέα Αθανάσιο και τους μοναχούς Αντώνιο και Νικόδημο (1680 - 1769).

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/diamantis.themos

Αρίστη: Μονή Παναγιάς Σπηλιώτισσας

Μεταξύ των χωριών Αρίστη και Πάπιγκο, 48 χλμ. από τα Ιωάννινα και δίπλα από τον ποταμό Βοϊδομάτη, είναι χτισμένο πάνω σε βράχο το μοναστήρι της Παναγίας Σπηλιώτισσας.

Χτίστηκε Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή θεωρείται πως κατασκευάστηκε το 1579 μ.Χ., επιγραφές όμως που σώζονται, αναφέρουν ότι κτίστηκε το 1665 μ.Χ. από τους μοναχούς Ιωακείμ και Σωφρόνιο.

Το μοναστήρι αγιογράφησε ο μοναχός Παρθένιος το έτος 1673 μ.Χ.

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο και οι τοιχογραφίες είναι του 17ου αιώνα και είναι άριστης τέχνης. Το ηγουμενείο έχει διακόσμηση με φυτικές παραστάσεις, έργο του Ηπειρώτη ζωγράφου Γ. Αναστασίου, που το ζωγράφισε το Μάρτιο του 1874.

ΠΗΓΗ: http://www.epiruspost.gr

Aγία Παρασκευή: Στην κόψη του φαραγγιού

Βρίσκεται στο χωριό Μονοδένδρι, στα Ζαγοροχώρια Ιωαννίνων. Η τοποθεσία του είναι μοναδική, καθώς από το μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής η θέα του φαραγγιού του Bίκου εντυπωσιάζει τον επισκέπτη.

Tο γραφικό μοναστήρι, κρεμασμένο κυριολεκτικά στην άκρη του βράχου, ιδρύθηκε το 1412 από τον Μιχαήλ Βοεβόδα του Θερεανού. Η μικρή εκκλησία έχει νάρθηκα με λίγες παλιές τοιχογραφίες, μονόχωρο καθολικό με ξύλινο ζωγραφισμένο τέμπλο και τοιχογραφίες.

Στην αριστερή πλευρά είναι ζωγραφισμένοι ο κτήτορας Βοεβόδας, η γυναίκα του και η κόρη του Παρασκευή, που κατά την παράδοση, μόνασε εδώ.

Πρόκειται για πραγματικό μοναστήρι-φρούριο. Καμαρωτή πύλη, κτίσματα πέτρινα, καλοχτισμένα κελιά, πηγάδι, καταπακτή, κλπ., που σε όλα κυριαρχεί το περίτεχνο χτίσιμο της πέτρας. Αποτελεί ένα θαυμάσιο δείγμα της τέχνης των Zαγορiισίων μαστόρων και καλλιτεχνών. Το μοναστήρι, με τις παράπλευρες σπηλιές, αποτελούσε ένα ασφαλές καταφύγιο των κατοίκων της περιοχής κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας.

Tα μικρά αυτοκίνητα μπορούν να φτάσουν ως το μοναστήρι, ωστόσο είναι προτιμότερο η διαδρομή αυτή να γίνει με τα πόδια.

ΠΗΓΗ: http://www.epiruspost.gr

Εικόνες... αγνώστου διαμονής

Και μετά την επιστροφή τι; Αυτό είναι από τα ερωτήματα για το οποίο πλέον ζητείται απάντηση μετά τον επαναπατρισμό ενός μεγάλου αριθμού εικόνων που είχαν κλαπεί από εκκλησίες και μοναστήρια του Νομού Ιωαννίνων και όχι μόνο.

Με την ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού την Τετάρτη για τον επαναπατρισμό έντεκα ακόμη εικόνων που βρέθηκαν στην Temple Gallery του Λονδίνου, δέκα εκ των οποίων είχαν κλαπεί τα Χριστούγεννα του 2009 από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κουκούλι, έκλεισε ένας πρώτος κύκλος, ωστόσο οι έρευνες συνεχίζονται με αμείωτη ένταση και σε πολλές κατευθύνσεις από το Τμήμα Αρχαιοκαπηλίας της Ελληνικής Αστυνομίας και την INTERPOL.
Στο Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων βρίσκονται αυτή τη στιγμή μόνο τέσσερις από τις εικόνες που επέστρεψαν από την Αγγλία και την Ολλανδία, αυτές που είχαν κλαπεί από το ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Βισικό Καλουτά το Σεπτέμβριο του 2005, το ναό Αγίου Τρύφωνα Βίκου τον Οκτώβριο του 2009 και τον ναό Αγίου Νικολάου Ηλιοχωρίου τον Απρίλιο του 2009. Όλες οι υπόλοιπες παραμένουν για συντήρηση και φύλαξη στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο στην Αθήνα, ωστόσο σύντομα και αυτές θα επιστρέψουν στα Γιάννενα, με την 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων να βρίσκεται σε συνεννόηση με το Υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να παρουσιαστούν σε μία μεγάλη έκθεση στους επόμενους μήνες.
Όσο για το που θα καταλήξουν στη συνέχεια, δεν υπάρχει καμία απόφαση και οι σκέψεις είναι πολλές και διαφορετικές.
Δύσκολη η επιστροφή στις εκκλησίες
Σχεδόν σίγουρο είναι πως οι εικόνες αυτές δεν πρόκειται να επιστρέψουν ξανά στις εκκλησίες από τις οποίες κλάπηκαν, αν και η ανακοίνωση μιας τέτοιας απόφασης είναι βέβαιο πως θα προκαλέσει αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, που δε θα έχουν σχέση μόνο με το λατρευτικό αίσθημα, αλλά και με τη σημασία που έχουν για την προσέλκυση τουριστών.
Σε αυτό που συμφωνούν, ωστόσο, όλοι οι υπεύθυνοι, είναι πως οι εκκλησίες της περιοχής δεν διαθέτουν επαρκή μέτρα φύλαξης, είναι δύσκολο να εποπτεύονται από τους λιγοστούς κατοίκους των χωριών και ουδείς θέλει να γίνουν ξανά έρμαιο στα χέρια αρχαιοκάπηλων.
Ως εκ τούτου, η λύση που προκρίνεται, είναι η δημιουργία αντιγράφων για την τοποθέτηση στις εκκλησίες, η φύλαξη και έκθεση των εικόνων σε άλλο χώρο και η παραχώρησή τους στις θρησκευτικές εορτές της κάθε περιοχής.
Την ελπίδα να υπάρξουν εξελίξεις το ταχύτερο δυνατό εξέφρασε ο πρόεδρος της Αδελφότητας Κουκουλίου Σπύρος Τσουμάνης, διατυπώνοντας και ένα παράπονο για το ότι δεν τους έχει ενημερώσει κανείς και οι όποιες συζητήσεις γίνονται μόνο με την εκκλησιαστική επιτροπή.
«Είχαμε αποφασίσει σε συνεργασία με την εκκλησιαστική επιτροπή να κάνουμε αντίγραφα, αλλά μας είπαν να περιμένουμε. Εμείς αυτό που θέλουμε είναι να μην είναι άδεια η εκκλησία και να μπορούν όλοι να βλέπουν τα κειμήλια του παρελθόντος. Καταθέσαμε και μία ακόμη πρόταση με συγχωριανούς μας από την Αθήνα, να γίνει στην πρωτεύουσα μία έκθεση των εικόνων που βρίσκονται εκεί, αλλά ούτε γι’ αυτό υπάρχει κάποια εξέλιξη», τόνισε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της η Προϊσταμένη της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Βαρβάρα Παπαδοπούλου δεν αποκλείει την περίπτωση να επιστραφούν κάποιες από τις εικόνες είτε στις εκκλησίες, είτε σε κάποιους άλλους χώρους στους Δήμους και να μην παραμείνουν στο Βυζαντινό Μουσείο. Ωστόσο, θέτει μία σειρά από προϋποθέσεις που άπτονται των μέτρων ασφαλείας, αλλά και να υπάρχουν ενεργά εκκλησιαστικά συμβούλια που να εγγυώνται για την προστασία των εκκλησιαστικών κειμηλίων περασμένων αιώνων.

Πρόταση για εκκλησιαστικό μουσείο
Την πάγια πρότασή του για δημιουργία ενός εκκλησιαστικού μουσείου διατυπώνει ο Δήμαρχος Ζαγορίου Γαβριήλ Παπαναστασίου, τονίζοντας ότι η μόνη λύση που μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια του εκκλησιαστικού πλούτου, είναι να συγκεντρωθούν οι εικόνες μεγάλης αξίας σε έναν χώρο που  θα θωρακιστεί με τα πιο σύγχρονα μέσα ασφαλείας και ταυτόχρονα θα πληροί τις προϋποθέσεις για να μπορούν να εκτίθενται οι εικόνες και να τις βλέπουν οι επισκέπτες του νομού.
Ο κ. Παπαναστασίου, αν και δεν διατυπώνει ξεκάθαρα την πρόταση το μουσείο αυτό να είναι στο Ζαγόρι, εν τούτοις αυτή την άποψη πρεσβεύει με γνώμονα ότι ο χώρος φιλοξενίας των εικόνων δικαιωματικά πρέπει να βρίσκεται εκεί που ανήκουν σήμερα τα περισσότερα θρησκευτικά κειμήλια.
Μάλιστα, μιλώντας στην «Ε», υπογράμμισε πως στο Δήμο Ζαγορίου υπάρχουν πολλοί κατάλληλοι χώροι, όπως για παράδειγμα στο Καπέσοβο, στο Τσεπέλοβο, στο Κουκούλι και στα Άνω Πεδινά.
Όσον αφορά, τέλος, το αν θα επιστρέψουν σύντομα οι εικόνες στους φυσικούς τους χώρους, η εκτίμησή του είναι ότι κάτι τέτοιο θα αργήσει πολύ.
Κοντά στην πρόταση του Δημάρχου Ζαγορίου είναι και η άποψη που διατυπώνει ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, με τη διαφορά ότι προτείνει τη φιλοξενία των εικόνων σε χώρους ανά δήμο, ταυτόχρονα με την τοποθέτηση αντιγράφων στις εκκλησίες.
Από την άλλη, δηλώνει κάθετα αντίθετος να παραμείνουν οι εικόνες στο Βυζαντινό Μουσείο, σημειώνοντας ότι πρέπει να υπάρχουν πόλοι έλξης επισκεπτών σε κάθε περιοχή.

Δεν επαρκεί το Βυζαντινό Μουσείο
Η όποια συζήτηση θα ανοίξει το επόμενο διάστημα, είναι σαφές πως δε θα αφορά αποκλειστικά και μόνο τις εικόνες που επαναπατρίστηκαν, αλλά το σύνολο των αγιογραφιών μεγάλης αξίας που βρίσκονται διάσπαρτες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του νομού Ιωαννίνων.
Ως εκ τούτου, ακόμη και αν βρεθούν τα σχετικά κονδύλια για την κατασκευή πιστών αντίγραφων, το ερώτημα είναι που θα καταλήξουν οι πρωτότυπες εικόνες.
Η εύρεση χώρων, ως εκ τούτου, καθίσταται κάτι παραπάνω από επιτακτική, καθώς και να ήθελε το Βυζαντινό Μουσείο να εκθέτει τις πρωτότυπες, δε διαθέτει τους κατάλληλους χώρους. «Δε μπορούμε ούτε να τις στοιβάξουμε, ούτε να τις βάλουμε στα υπόγεια», τόνισε χαρακτηριστικά η προϊσταμένη της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων Βαρβάρα Παπαδοπούλου, η οποία εξέφρασε την αντίθεσή της σε μία τέτοια προοπτική, διατυπώνοντας παράλληλα και επιφυλάξεις για το ποιοι και πως θα κατασκευάσουν την πληθώρα των αντιγράφων που απαιτούνται.
Στην Τουρκία εντοπίζονται οι έρευνες
Σε ότι αφορά το μέτωπο των ερευνών, αλλά και τον εντοπισμό των αρχαιοκάπηλων, δεν υπάρχουν σημαντικές εξελίξεις το τελευταίο διάστημα, πέρα από την ταυτοποίηση κάποιων υπόπτων για τους οποίους αναμένεται να σχηματιστούν δικογραφίες και να οδηγηθούν στον Εισαγγελέα.
Το πιο ενδιαφέρον ίσως νέο στοιχείο έχει να κάνει με τα κανάλια μέσω των οποίων έφτασε κάποιες από τις κλεμμένες εικόνες του Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κουκουλίου, αλλά και του Ναού Αγίου Αθανασίου της Κοινότητας Σαμαρίνας, στην Temple Gallery του Λονδίνου.
Σύμφωνα με στοιχεία που διαθέτουν το υπουργείο Πολιτισμού, το Τμήμα Αρχαιοκαπηλίας της Ελληνικής Αστυνομίας και η πρεσβεία της Ελλάδας στην Αγγλία, οι εικόνες βρέθηκαν αρχικά στην Κωνσταντινούπολη και υπάρχουν από εκεί τιμολόγια αγοράς από κάποιο υπαίθριο παζάρι. Για το λόγο αυτό η Interpol διεξάγει έρευνες στη γειτονική χώρα, ενώ αναζητήσεις γίνονται και στην Ιταλία και στη Ρωσία.
Στόχος είναι όχι μόνο να βρεθούν κάποιες ακόμη φορητές εικόνες, αλλά και οι δεσποτικές που κοσμούσαν τα τέμπλα των ναών και αφαιρέθηκαν.

Του ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΖΕΛΕΤΑ από την Ελευθερία

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ: http://www.epirusonline.gr

Ο καλόγερος Κυπριανός

Ο Κυπριανός ήταν ένας καλόγερος που στα τέλη του 18ου αιώνα ή στις αρχές του 19ου ήρθε και εγκαταστάθηκε στο χωριό μας, αναλαμβάνοντας τη τύχη του μοναστηριού της Παναγίας.
Η παρουσία του σφράγισε το μοναστήρι της Παναγίας και η προσφορά του στο χωριό μας θεωρείται ανεκτίμητη.
Σαν τόπος γέννησης του αναφέρεται ότι ήταν το Τεπελένι της Αλβανίας και πρέπει να γεννήθηκε το 1744, γενέθλιο έτος και του συνομήλικου του Αλή Πασάς Τεπελενλή, με το οποίο όπως θα δούμε παρακάτω τον ένωνε ένας ισχυρός δεσμός.
Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς ήρθε ο ιερομόναχος Κυπριανός στο Ντομπρίνοβο. Ξέρουμε όμως ότι αυτό έγινε την εποχή που ο Αλή Πασάς διοικούσε τα Γιάννινα (μεταξύ 1788 και 1822).
Ο καλόγερος ήρθε στο χωριό μας, από το μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά και μάλιστα λέγεται ότι μαζί του έφερε και ένα πολύ μεγάλο χρηματικό ποσό.
Ο λόγος που προτίμησε το χωριό μας ήταν πως ήδη στο Ντομπρίνοβο έμειναν μόνιμα κάποιοι συγγενείς του*.
Όταν ο πρώην Σιναΐτης καλόγερος έφθασε στο χωριό μας ζήτησε από τους δημογέροντες να του παραχωρήσουν το μοναστήρι της Παναγίας.
Αυτοί φαίνεται ότι απάντησαν αρνητικά στο αίτημα του άγνωστου σε αυτούς καλογέρου, φοβούμενοι μήπως αυτός ιδιωτικοποιηθεί τις εκτάσεις της μονής.
Τότε ο ιερομόναχος απευθύνθηκε στον Αλή Πασά που ήταν φίλος και πατριώτης του. Ήταν μάλιστα και «ομογάλακτοι» αφού η ιστορία θέλει τη μητέρα του μοναχού να θηλάζει μαζί με τον μικρό Κυπριανό και τον συνομήλικο του γειτονόπουλο, Αλή.
Έτσι ο ιερομόναχος θεωρούνταν σαν αδελφός του «λιονταριού της Ηπείρου».
Ο Αλή Πάσας όταν άκουσε το αίτημα του Κυπριανού έγραψε μια επιστολή προς τους δημογέροντες του χωριού και απαιτούσε από αυτούς απειλώντας τους, να κάνουν δεκτό το αίτημα του «αδελφού» του.
Η επιστολή αυτή με την υπογραφή του Αλή σώζονταν για χρόνια στο σπίτι του παλιού άρχοντα του χωριού μας, του κυρ Νίκου Νικολαΐδη και καταστράφηκε το 1943 όταν οι ναζί έκαψαν το χωριό μας.
Ο Κυπριανός λοιπόν από τη στιγμή που ανέλαβε το μοναστήρι φρόντισε για τη ριζική του ανανέωση.
Έκανε έργα μέσα στο ναό που λέγεται ότι επηρέασαν ακόμη και τη μορφή του καθώς και στον προαύλιο χώρο αυτού.
Η Παναγία επί των ημερών του γίνεται ένα από τα σπουδαιότερα και πιο πλούσια της μοναστήρια της Ηπείρου.
Ακόμη και οι λεηλασίες που έγιναν στη μονή το 1822 από τα Οθωμανικά στρατεύματα που τη χρονιά εκείνη νίκησαν τον Αλή, μόνο πρόσκαιρα σκίασαν τη λάμψη του μοναστηριού μας.
Η Παναγία του Ντομπρίνοβου τον 19ο αιώνα, χάρη στη παρουσία του σπουδαίου αυτού καλόγερου, ζει τη «χρυσή εποχή της».
Στην ιδιοκτησία της έχει χωράφια, νεροτριβιές και μύλους ενώ στα Γιάννινα διαθέτει ακόμη και χάνι.
Η σφραγίδα του καλόγερου είναι τόσο έντονη που όλοι μιλούν πλέον για το μοναστήρι του Κυπριανού και όχι για αυτό της Παναγίας.
Η προσφορά του όμως δεν σταματά εδώ.
Κτίζει σε υψόμετρο 2200 μέτρων στις κορυφές της Τύμφης το εκκλησάκι του Αϊ Δημήτρη που το χρησιμοποίησε ο ίδιος και ως σκίτη.
Συμμετείχε όμως ενεργά και σε έργα υποδομής του χωριού μας αφού συνέβαλε στις δαπάνες για την ύδρευση του.
Το 1816, χάρη και στη συμμετοχή του καλόγερου κατασκευάστηκε στο Ντομπρίνοβο ένα νέο δίκτυο ύδρευσης που έλυσε ένα μεγάλο και χρόνιο πρόβλημα των προγόνων μας, φέρνοντας νερό από πήγες στην Τύμφη, που κατέληγε σε δυο βρύσες μέσα στο χωριό μας.
Η μια ήταν κοντά στο σπίτι του κυρ Νίκου και η άλλη κοντά στη σημερινή βρύση στο μεσοχώρι (στη πλατεία του Άγιου Νικόλαου).
Αυτά λοιπόν είναι ορισμένα από τα έργα ενός σπουδαίου ανθρώπου, του καλόγερου Κυπριανού.
Η παρουσία του αποδείχθηκε ιδιαίτερα σημαντική για το Ντομπρίνοβο και η προσφορά του αναγνωρίστηκε και εκτιμήθηκε από όλους τους Ντομπρινοβήτες.
Ήταν δε τέτοια η εκτίμηση που έτρεφαν για τον ιερομόναχο που μετά τον θάνατο του ένα από τα κόκαλα του μπήκε σε οστεοφυλάκιο και τοποθετήθηκε στο ιερό της Μονής.
Δυστυχώς το 2009 οι ιερόσυλοι που σύλησαν τους ναούς του χωριού μας, πήραν μαζί τους και αυτό το θρησκευτικό κειμήλιο. 

* Σύμφωνα με μαρτυρία του μπαρμπά Τάσου του Παπανικολάου, ο συγγενής του Κυπριανού ήταν ένας πρώτος του ξάδελφος που ήταν παπάς.
Ο ιερέας αυτός γηροκόμησε μια άκληρη γριά Ντομπρινοβίτισα και έτσι κληρονόμησε το σπίτι της.
Λεγόταν παπά Ναστάσης και ήταν πρόγονος της οικογένειας Παπανικολάου, στο σπίτι δε αυτού έμεινε ο Κυπριανός στο διάστημα που γινόταν τα έργα στην εκκλησία.

ΠΗΓΗ:  http://www.iliochori.net

Ι.Μ. ΚΟΙΜΗΣΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ 17ος - ΒΙΣΟΚΟΣ, ΖΑΓΟΡΙ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Ιστορικά στοιχεία - αρχιτεκτονική ναού
Η Μονή της Κοίμησης Θεοτόκου Βισοκού, βρίσκεται σ’ ένα μικρό οροπέδιο σε απόσταση 3 χλμ. από το χωριό Καλουτά ή Καλωτά  του Κεντρικού Ζαγορίου το οποίο έχει αναλάβει και την επίβλεψη της Μονής.Το χωριό Καλουτά απέχει 47 χλμ. από την πόλη των Ιωαννίνων. Εκκλησιαστικά υπάγεται στη Μονή Βουτσάς (Γρεβενήτι Ανατολικού Ζαγορίου. Η ονομασία Βισοκός, ετυμολογείται από τη σλαβική λέξη “vysokb”, που  σημαίνει τόπος υψηλός, ενώ στο τοπικό ιδίωμα προφέρει το τοπωνύμιο “στου φισκό” ή “στου βρισκό”, κατά παρετυμολογία της λέξεως φυσικό.
Στη θέση του μοναστηριού υπήρχε ομώνυμος οικισμός και ήταν σε σημείο με εμπορική αξία καθώς ήταν πέρασμα από τη Θεσσαλία για την Ήπειρο και τα λιμάνια της Αδριατικής. Υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά, ιστορικά και πνευματικά κέντρα της Ηπείρου.
Από την υπέρθυρη επιγραφή της κύριας εισόδου του καθολικού, πληροφορούμαστε ότι χτίστηκε από κάποιο τοπικό άρχοντα ονομαζόμενο Μιχαήλ, το 1114 και ανακαινίστηκε το 1787 από τον σεβαστό ηγούμενο Κωνστάντιο. Η ίδια επιγραφή μας πληροφορεί ότι τοιχογραφήθηκε το 1818:
‘‘ ΕΚΤΙΣΤΗ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΜΟΝΑΣΤΙΡΗΟΝ ΟΙΠΟ ΤΟΥ ΕΥΓΕΝΕΣΤΑΤΟΥ ΑΡΧΩΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΤΗΣ ΑΥΤΗΣ ΧΟΡΑΣ ΒΙΣΟΚΟ ’ΕΤΟΥΣ 1114. ΕΟΝΙΑ ΤΟΥ ΟΙ ΜΝΙΜΙ. ΕΤΗ ΔΕ ΑΝΑΚΕΝΙΣΘΗ ΥΠΟ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣΙΩΤΑΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΥΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΑΥΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΕΤΟΥΣ 1787. ΕΟΝΙΑ ΤΟΥ Η ΜΝΙΜΗ και ΕΖΟΓΡΑΦΙΣΤΙ ΔΙΑ ΣΙΝΔΡΟΜΙΣ ΚΕ ΕΠΙΜΕΛΙΑΣ ΑΝΘΙΜΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΤΗΣ ΑΥΤΗΣ ΜΟΝΗΣ. ΔΙΕΞΟΔΟΝ ΤΟΝ ΑΥΤΑΔΕΛΦΟΝ ΘΕΟΔΟΡΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΙΤΟΥ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΕΚ ΧΟΡΑΣ ΤΖΟΥΤΙΛΑ ΕΤΟΥΣ 1818 ΜΑΙΟΥ 3 ΕΟΝΙΑ ΤΟΥΣ Ι ΜΝΙΜΗ. ΔΙΑ ΧΙΡΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ  ΚΑΠΠΕΣΟΒΙΤΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΟΝ ΤΣΕΠΕΛΟΒΙΤ.’’
Από μία άλλη επιγραφή στην ξύλινη οροφή του ναού και συγκεκριμένα την επιγραφή που περιτρέχει την παράσταση του «Παντοκράτορα», μαθαίνουμε ότι το ξύλινο ταβάνι – στη σημερινή τουλάχιστον μορφή του – έγινε το 1904 με έξοδα του ΣΤΕΦΑΝΟΥ Γ. ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΑ:
‘’ 1904 Ιανουάρ 31. ΔΙ ΕΞΟΔΩΝ ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΑ. ΚΥΡΙΕ ΕΠΙΒΛΕΨΟΝ ΕΞ ΟΥΡΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΔΕ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΨΕ ΤΗΝ ΑΜΠΕΛΟΝ ΤΑΥΤΗΝ ΗΝ ΕΦΙΤΕΥΣΕ Η ΔΕΞΙΑ ΣΟΥ.’’
Η διάταξη του μοναστηριακού συγκροτήματος ακολουθεί τον αρχιτεκτονικό τύπο του «περίκλειστου».  Περιβάλλεται στις τρεις πλευρές του από ψηλό περίβολο που συγχρόνως αποτελεί και τον εξωτερικό τοίχο των κελιών.
Το συγκρότημα παρουσιάζει στην κάτοψη ακανόνιστα ορθογώνιο σχήμα, με το καθολικό κανονικά προσανατολισμένο – με την αψίδα στην ανατολή – και τοποθετημένο στη νότια πλευρά του μοναστηριού.
Από τη βόρεια πλευρά του καθολικού αναπτύσσονται αντικριστά οι δύο πτέρυγες των κελιών με κατεύθυνση προς βορρά, γύρω από μία μικρή αυλή, που την θεωρούμε ως εσωτερική.
Ένας μικρός διάδρομος κάτω από την ανωδομή της βόρειας πτέρυγας των κελιών καταλήγει στην πρώτη είσοδο που κλείνει με ξύλινη δίφυλλη πόρτα και οδηγεί σε μία δεύτερη αυλή που τη θεωρούμε εξωτερική και από εκεί μέσω κλειστού διαδρόμου στην έξοδο του μοναστηριού που στεγάζεται με πρόπυλο.
Στα δυτικά της μικρής εξωτερικής αυλής διαμορφώνονται κελιά – αποθήκες που εφάπτονται στην τοιχοποιία των κελιών της εσωτερικής αυλής.
Ο ναός ανήκει στον απλό τύπο της μονόχωρης Βασιλικής με στενή ημικυκλική αψίδα που προεξέχει ανατολικά και ενσωματωμένο στην κάτοψη, νάρθηκα – γυναικωνίτη υπερυψωμένο στα δυτικά.
Στη βόρεια πλευρά ανοίγεται ένα προστώο – χαγιάτι που στηρίζεται σε τρεις τετράγωνους πεσσούς και περιβάλλεται από χτιστό πέτρινο πεζούλι. Το προστώο, κατά μήκος της βόρειας πλευράς, καταλήγει στα ανατολικά σε μικρό χώρο προσαρτημένο στο ιερό του ναού και χρησίμευε προφανώς για οστεοφυλάκιο.
Η αψίδα στα ανατολικά είναι ημικυκλική ενώ εξωτερικά η λιθοδομή είναι εννιάπλευρη, τυπικό για τους ναούς του 18ου αι. Στο κέντρο έχει ένα μικρό στενό παράθυρο, τύπου πολεμίστρας, τυπικό κι αυτό της Μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής.
Στον χαρακτηριστικό τύπο της Ηπειρωτικής Βασιλικής, που ακμάζει ιδιαίτερα τον 18ο αι., ανήκει και η τετράριχτη από σκούρα σχιστόπλακα στέγη, που στη βόρεια πλευρά της επιμηκύνεται για να καλύψει το χαγιάτι.
Στη νότια πλευρά ανοίγονται τρία παράθυρα στον κυρίως ναό και ένα στο νάρθηκα.
Η κύρια είσοδος στο ναό βρίσκεται στη βόρεια πλευρά. Έχει μονόλιθο υπέρθυρο που σχηματίζει το μουσουλμανικό θλαστό τόξο, ενώ σκαλίζονται στην επιφάνεια του άκομψα επιπεδόγλυφοι ρόδακες και αστέρες. Στην ίδια πλευρά βρίσκεται και η είσοδος του νάρθηκα, μικρών διαστάσεων, απολήγει σε τεθλασμένο ορθογώνιο υπέρθυρο, ενώ η ξύλινη πόρτα έχει εμφανή τα ίχνη της παλαιόπορτας (καρφιά με φαρδιά κεφαλή, χειρολαβή τυπική των οικημάτων του 18ου αι.).
Στο εσωτερικό του ναού τέσσερα απότομα σκαλοπάτια οδηγούν μέσα από χαμηλό άνοιγμα, από τον κυρίως ναό, στον υπερυψωμένο νάρθηκα, ενώ η επικοινωνία τους υποβοηθείται και από δύο ορθογώνια ανοίγματα εκατέρωθεν της πόρτας, που καλύπτονται από καφασωτό, κατά τη συνήθεια των χρόνων της τουρκοκρατίας. 
Το καθολικό μένει εκτός περιβόλου στα νότια του συγκροτήματος ενώ μια αντηρίδα που έχει κτιστεί στη Ν.Α. γωνία του δίπλα από την αψίδα, δεν φαίνεται να εξυπηρετεί σε τίποτε.
Το σύστημα τοιχοποιίας του καθολικού, που προηγείται χρονολογικά των κελιών, αποτελείται από μεγάλους και μικρούς λίθους, τοπικής προέλευσης, χονδρολαξευμένους και τοποθετημένους με οριζόντια διάθεση χωρίς την παρεμβολή κονιάματος, παρά μόνο χρησιμοποιείται σαν συνδετικό κονίαμα χώμα που επιφανειακά είναι αρμολογημένο με ασβεστοκονίαμα. Το συνδετικό κονίαμα είναι εμφανέστερο στη νότια πλευρά.
Το πάχος των τοίχων είναι ομοιόμορφο σε όλες τις πλευρές, ενώ κάποιες μεταγενέστερες επισκευές στο νότιο και δυτικό τμήμα του νάρθηκα και το δυτικό τμήμα του χαγιατιού δεν αλλοίωσαν το αρχικό πάχος και το σχήμα.
Οι μεταγενέστερες επεμβάσεις στο καθολικό έγιναν, ένα τμήμα με ξερολιθιά και εμφανείς ξυλοδεσιές με μέση απόσταση μεταξύ τους 1,40 μ. και τοιχοποιία με τσιμεντοκονίαμα και οριζόντια σενάζ από οπλισμένο σκυρόδεμα.
Η στέγη έχει ξύλινο φέροντα οργανισμό, ζευκτά από κορμούς δέντρων, και πέτσωμα με πέταυρα, όπου τοποθετήθηκε η τελική επικάλυψη από σχιστόπλακα της περιοχής, τυπικό παράδειγμα της περιοχής του Ζαγορίου.
Το καθολικό του ναού είναι κατάγραφο από τοιχογραφίες τόσο στους εσωτερικούς τοίχους όσο και στους νότιο και ανατολικό τοίχο του προστώου που είναι προστατευμένοι από το χαγιάτι.
Η κτητορική επιγραφή άνωθεν της κύριας εισόδου του καθολικού, μας πληροφορεί ότι ο ναός τοιχογραφήθηκε το 1818 από τον Καπεσοβίτη Αναστάσιο Αναγνώστη υιό Οικονόμου και τον υιό (του;) Γεώργιο τον Τσεπελοβίτη. Ο ίδιος καπεσοβίτης ζωγράφος αγιογράφησε το ναό του αγ. Μγνά στο Δίκορφο.
Στη μονή Βισοκού οι ζωγράφοι είναι εξαιρετικά πιστοί στην παράδοση και ως προς το εικονογραφικό πρόγραμμα αλλά και ως προς την τεχνοτροπία, όπως δείχνουν τα ψιλόλιγνα σώματα με το ωραίο σχέδιο και τους συνδυασμούς θερμών και ψυχρών χρωμάτων. Μόνο τα όμορφα, γεμάτα ωραιοπάθεια πρόσωπα, με τους ανοιχτούς τόνους δείχνουν καθαρά την εποχή και τις τάσεις της ζωγραφικής μιας ομάδας που κυριαρχεί στην Ήπειρο μέχρι τα μέσα του 19ου αι.

ΠΗΓΗ: www.aeinaes.com

Επαναπατρίζονται 10 κλεμμένες εικόνες σε Κουκούλι και Σαμαρίνα

Εντός του Αυγούστου αναμένεται να επιστραφούν στην Ελλάδα και στις αρμόδιες αρχές του υπουργείου Πολιτισμού και της δίωξης αρχαιοκαπηλίας περίπου 10 εικόνες που εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν σε γκαλερί στο Άμστερνταμ και οι οποίες προέρχονται από την εκκλησία στο Κουκούλι και από τη Σαμαρίνα.
Το έργο των ελληνικών διωκτικών και άλλων αρχών συνεχίζεται έστω και χωρίς τη στενή παρακολούθηση των μέσων ενημέρωσης, ενώ ικανοποιημένοι από τις εξελίξεις αυτές και από τον εντοπισμό ορισμένων έστω από τις κλεμμένες εικόνες δηλώνουν οι κάτοικοι του Κουκουλίου και του Ζαγορίου γενικότερα.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στο Κουκούλι με θέμα τις εκκλησίες και τα μοναστήρια του Ζαγορίου, ο περιφερειάρχης Αλ. Καχριμάνης έκανε μία σύντομη αναφορά στο θέμα και στις πιο πάνω εξελίξεις, εκφράζοντας θερμές ευχαριστίες σε όσους συνέβαλαν για τον εντοπισμό των εικόνων.
«Βοήθησαν πολλοί σε αυτό το θέμα και πρέπει να ευχαριστήσω την κα Παπαδοπούλου της 8ης ΕΒΑ για την ταυτοποίηση των εικόνων, την κα Σολομωνίδη, Μορφωτική Ακόλουθο στο Λονδίνο, τις διωκτικές αρχές, τον Γιαννιώτη κ. Φατούρο στις Βρυξέλλες και όλους τους πολίτες που ανταποκρίθηκαν», σημείωσε ο κ. Καχριμάνης.
Ο δήμαρχος Ζαγορίου Γ. Παπαναστασίου επανέφερε την πρότασή του να γίνουν αντίγραφα όλων των εικόνων και οι αυθεντικές να κοσμήσουν έναν άριστα φυλασσόμενο χώρο, ένα Μουσείο που θα γίνει για τη διάσωσή τους.
Για ένα ανοσιούργημα που συντελέστηκε σε βάρος της πολιτιστικής και θρησκευτικής ιστορίας του τόπου έκανε λόγο η προϊσταμένη της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Β. Παπαδοπούλου, εκφράζοντας την πίστη, ότι οι περισσότερες από τις κλεμμένες εικόνες θα επιστρέψουν στις θέσεις τους.
«Δυστυχώς, είχαμε μία σειρά από ατυχή γεγονότα αρχαιοκαπηλίας τα τελευταία χρόνια στο Ζαγόρι με χαρακτηριστική περίπτωση αυτή στο Κουκούλι. Η έλλειψη των εικόνων αυτών βιώνεται ιδιαίτερα από τους κατοίκους του Κουκουλίου. Θα μπορούσαμε να μιλάμε για ώρες για τα αίτια, τις ευθύνες, τα λάθη και τις παραλείψεις όλων μας, όμως αυτό θα μπορούσε να είναι θέμα μίας ξεχωριστής ημερίδας», σημείωσε η κα Παπαδοπούλου.
Για τις κλοπές των εικόνων μίλησε και ο πρόεδρος της Αδελφότητας Κουκουλιωτών Σπύρος Τσουμάνης.

Η εκδήλωση
Το κεντρικό θέμα της εκδήλωσης που διοργάνωσαν από κοινού η Αδελφότητα Κουκουλιωτών «Ευγένιος Πλακίδας» και η 8η ΕΒΑ είχε να κάνει με τις εκκλησίες και τα μοναστήρια στο Ζαγόρι.
Ο Σωτήρης Χαραλάμπους, αρχαιολόγος της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων μίλησε για τις εκκλησίες και τα μοναστήρια στο Κεντρικό Ζαγόρι. Η αρχαιολόγος Ανθή Φιλίδου αναφέρθηκε στις φορητές εικόνες του ναού Κοίμησης της Θεοτόκου στο Κουκούλι.
Η Αυγή Ευθυμιάδου, συντηρήτρια έργων τέχνης αναφέρθηκε στη διαδικασία της συντήρησης των εικόνων, ενώ η προϊσταμένη της 8ης ΕΒΑ Β. Παπαδοπούλου πραγματοποίησε ομιλία με θέμα «Χορηγοί και χορηγίες στα μοναστήρια της περιοχής».
Την εκδήλωση παρακολούθησαν ο Α΄  Αντιπρόεδρος της Βουλής Γρηγ. Νιώτης, ο βουλευτής Ιωαννίνων Μιχ. Παντούλας, ο περιφερειάρχης Αλ. Καχριμάνης και ο δήμαρχος Κ. Ζαγορίου Γ. Παπαναστασίου.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ από την Ελευθερία

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ: www.epirusonline.gr

Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία Βίτσας

Η ιερή Μονή του Προφήτη Ηλία βρίσκεται βόρεια της Βίτσας και νοτιοδυτικά του Μονοδεντρίου σε μια εξαιρετική τοποθεσία σε υψόμετρο 1117 μέτρα. Αποτελείται από συγκρότημα κτιρίων, πολλά εκ των οποίων έχουν καταστραφεί. Η χρονολογία ίδρυσης του μοναστηριού δεν είναι γνωστή. Το καθολικό της Μονής κατασκευάστηκε το έτος 1632, μετά από την έλευση των αρχόντων από τη Βαστανιά.Το 1792 επεκτάθηκε το καθολικό της Μονής , με ηγούμενο το μοναχό Σεραφείμ. Το καθολικό ανακαινίστηκε αργότερα κατά το έτος 1832.

Το καθολικό είναι ρυθμού " Βασιλική μονόκλιτη με τρούλο και νάρθηκα. Έχει πολύ αξιόλογη αγιογράφηση, η οποία διατηρείται θαυμάσια, επίσης έχει ξυλόγλυπτο τέμπλο άριστης τέχνης με ανάγλυφες παραστάσεις λουλουδιών, ζώων, πουλιών, δράκων και ανθρώπων.

Η Μονή του Προφήτη Ηλία ήταν μια από τις πλουσιότερες Μονές του Ζαγορίου, η οποία συλήθηκε πολλές φορές επί τουρκοκρατίας από διάφορους επιδρομείς, σε μία από αυτές κατά το έτος 1835 ο Ταφίλ Μπούζης τουρκαλβανός ληστής από την περιοχή Μπερατίου, στρατολόγησε στην Αλβανία σώμα τουρκαλβανών και κατέλαβε τη Μονή του Προφήτη Ηλία την οποία απογύμνωσε από όλα τα υπάρχοντα και της έβαλε φωτιά στις 13 Απριλίου και έκαψε ένα μέρος της. Τον πλούτο της Μονής δείχνει και πίνακας 205 χωριών τα οποία αναφέρονται σε κατάστιχο και τα οποία πρόσφεραν δωρεές και αφιερώματα σε αυτή. Μερικές από τις δωρεές που αναφέρονται ήταν και αυτή της κατασκευής ενός κιόσκι από τον Γεώργιο Μαρίνο από το Καπέσοβο στα 1796. Το ίδιο κιόσκι ανακαίνισε ο Αλέξιος Νούτσος από το Καπέσοβο στα 1808 και αργότερα με έρανο οι κάτοικοι των τριών μαχαλάδων Βίτσας στα 1859. Από πολλά μέρη της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού οι πιστοί προσέρχονταν στη Μονή για να προσκυνήσουν και να ζητήσουν τη βοήθεια του Προφήτη Ηλία. 

Επιγραφή από κατάστιχο της Μονής:

«Κατάστιχον του Ιερού Μοναστηριού του Προφήτου Ηλιού Βεϊτζης εν έτει 1632….»

«Επεκτάθηκε το 1668. Από χαραγμένη επιγραφή σε εντοιχισμένη πλάκα πάνω από την κύρια είσοδο του καθολικού. ΕΝ ΕΤΕΙ 1668»

Το Μοναστήρι αποτελεί μεγάλο κτιριακό συγκρότημα, το οποίο περιβάλλεται από μαντρότοιχο σε μεγάλη έκταση. Εκτός από το καθολικό υπάρχουν γύρω και πολλά άλλα κτίρια: κελιά μοναχών, βοηθητικοί χώροι, στάβλοι, αχυρώνες και κτίρια διαμονής των πολλών επισκεπτών και παραθεριστών. Σήμερα σώζεται μέρος αυτών όπως η τραπεζαρία, τα μαγειρεία, λίγα κελιά, το ηγουμενείο, μερικοί αχερώνες και η στέρνα για πόσιμο νερό. Λόγω του εξαιρετικού κλίματος και της μαγευτικής θέσης στην οποία βρίσκεται η Μονή οι επισκέπτες ήταν πάρα πολλοί, ιδίως δε την επισκέπτονταν και διέμεναν σε αυτή άρρωστοι με προβλήματα αναπνοής και φυματικοί. Η μαγευτική θέση της Μονής ανάγκασε τον Αθανάσιο Σταγειρίτη να προσδιορίσει τη θέση του Μαντείου της Δωδώνης κοντά στη Μονή.        

 Στα τέλη του 18ου αιώνα έγινε προσπάθεια ίδρυσης Πανεπιστημίου στη Μονή Προφήτη Ηλία ή στη Μονή Ρογκοβού, με διευθυντή τον Γεώργιο Γεννάδιο, τον οποίον καθώς και το Νεόφυτο Δούκα είχαν στείλει για το σκοπό αυτό στη Γερμανία για εκπαίδευση. Το σχέδιο όμως εκείνο δεν πραγματοποιήθηκε, γιατί οι άντρες που επρόκειτο να διδάξουν σε αυτό όπως ο Γεννάδιος, ο Δούκας, ο Ασώπιος μυήθηκαν στη φιλική εταιρία, ασπάστηκαν τις αρχές της και εργάστηκαν για τη διάδοσή τους, αφήνοντας ανεκτέλεστο το αρχικό σχέδιο τους.  

Στη Μονή διέμειναν και έμαθαν τα πρώτα τους γράμματα στο κρυφό σχολειό που λειτουργούσε εκεί ο Μάρκος Μπότσαρης, ο μεγάλος δάσκαλος του γένους Γεώργιος Γεννάδιος, οι Τιτουλάριοι Τύρριος και Λεόντιος και πολλοί άλλοι. Ο Ραφαήλ Μητροπολίτης Δρυινουπόλεως χάρισε στη Μονή στα 1720 μέρος του λειψάνου του Αγίου Σώζοντος και το χωράφι του ‘Επισκόπου’ στο βουνό.

Το 1916 έρχεται στη Μονή του Προφήτη Ηλία να μονάσει μία Άγια μορφή της σύγχρονης ιστορίας μας ο πατήρ Ιάκωβος. Μετά από μία διαδρομή 44 ετών στη Μονή ο πατήρ Ιάκωβος, στις 15 Φεβρουαρίου 1960 απεβίωσε στο νοσοκομείο Ιωαννίνων. Το 1982 απεβίωσε και ο τελευταίος μοναχός της Μονής ο ιερομόναχος Σωτήριος Βαλαδήμας ανιψιός του πατήρ Ιάκωβου.  

Το 1965 με Υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 404 / 6-7-1965) η Μονή κηρύσσεται Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο.

Η Μονή γιορτάζει στις 20 Ιουλίου εορτής του Προφήτη Ηλία με βραδινή αγρυπνία την παραμονή και πανηγυρική Θεία Λειτουργία ανήμερα της γιορτής.

ΠΗΓΗ:  www.vitsa.gr

Εκκλησίες και μοναστήρια στο Ζαγόρι

Τα μοναστήρια και οι εκκλησίες στο Ζαγόρι ακολουθούν την δική τους αρχιτεκτονική και είναι κτισμένα με υλικά του τόπου, δηλαδή πέτρα και ξύλο. Τα κτίσματα αυτά μας πηγαίνουν πολύ πίσω στο παρελθόν, αφού χρονολογικά είναι παλαιότερα από τα κοινά σπίτια ή αρχοντικά που συναντάμε στα χωριά. Χαρακτηριστικό κοινό γνώρισμα των ναών είναι το μεγάλο εξωτερικό υπόστεγο με καμάρες, που αποτελούσε ένα είδος προθαλάμου που προστάτευε τους πιστούς από τα καιρικά φαινόμενα του χειμώνα. Σε πολλές εκκλησίες μοναστηριών η πόρτα είναι πολύ χαμηλή, κατασκευή που συναντάμε συχνά στην περιοχή, προκειμένου να αποτρέπονται οι βέβηλοι κατακτητές από το να μπαίνουν στον ιερό χώρο καβάλα στο άλογο τους, όπως το συνήθιζαν.

Όλες οι εκκλησίες είναι διακοσμημένες με υπέροχες αγιογραφίες, εικόνες και ξυλόγλυπτα, στα οποία ειδικεύονταν κυρίως ζωγράφοι και τεχνίτες από το Καπέσοβο. Οι Καπεσοβίτες ζωγράφοι-αγιογράφοι του 18ου και 19ου αιώνα, γυρνούσαν τα Ζαγοροχώρια και αγιογραφούσαν εκκλησίες και μοναστήρια ή ζωγράφιζαν εσωτερικούς τοίχους σε αρχοντικά. Συνολικά 26 ναοί και πολλά αρχοντικά στολίστηκαν από αυτούς. Το Καπέσοβο αποτελούσε μια «Σχολή Καλών Τεχνών» της εποχής.

Σε κάθε χωριό ή μικρό οικισμό, ακόμη και σε απομονωμένες πλαγιές ή δάση, θα συναντήσετε πολλές εκκλησίες ή εκκλησάκια και αρκετά ενεργά ή εγκαταλελειμμένα μοναστήρια, που όλα αξίζουν την προσοχή σας.

Εμείς σας δίνουμε λίγες πληροφορίες για μερικά μόνο από αυτά τα μνημεία ορθόδοξου πολιτισμού:

• Η Μονή Αγίας Ευαγγελίστριας στα Άνω Πεδινά
• Η Μονή Αγίας Παρασκευής στο Μονοδένδρι
• Η Μονή Αγίου Ιωάννη Ρογκοβού στο Τσεπέλοβο
• Η Μονή Παναγίας Σπηλαιώτισσας στην Αρίστη
• Η Μονή Προφήτη Ηλία στην Βίτσα
• Ο Ναός Αγίου Βλασσίου στο Μεγάλο Πάπιγκο
• Ο Ναός Αγίου Νικολάου στην Βίτσα
• Ο Ναός Αγίου Νικολάου στο Τσεπέλοβο
• Ο Ναός Αγίας Τριάδας στους Νεγάδες
• Ο Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου στην Βίτσα
• Ο Ναός Ταξιαρχών στα Κάτω Πεδινά
• Ο Ναός Ταξιαρχών στο Μικρό Πάπιγκο

Σας προτείνουμε, πριν τα επισκεφτείτε, να γνωρίζετε την ιστορία τους και τους θησαυρούς τους, για να μπορέσετε να κατανοήσετε την πολιτιστική τους αξία.

Η Μονή Αγίας Ευαγγελίστριας στα Άνω Πεδινά

Η μονή αυτή βρίσκεται στην είσοδο του χωριού Άνω Πεδινά. Η εκκλησία της μονής κτίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα και αγιογραφήθηκε λίγα χρόνια αργότερα, στις αρχές του 19ου αιώνα. Πολλές εικόνες όπως του Παντοκράτορα, της Παναγίας Οδηγήτριας, του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και της Κοίμησης της Θεοτόκου, καθώς και ξυλόγλυπτα είναι της εποχής αυτής. Στα σημαντικά κειμήλια του ναού συγκαταλέγονται το τέμπλο, ο επισκοπικός θρόνος, ο άμβωνας, ένα ευαγγέλιο με αργυρή επένδυση και δυο αργυρές λειψανοθήκες. Η μονή περιστοιχίζεται από ψηλά προστατευτικά τείχη.

Η Μονή Αγίας Παρασκευής στο Μονοδένδρι

Η μονή αυτή βρίσκεται περίπου 800 μέτρα από την κεντρική πλατεία του Μονοδενδρίου, κτισμένη σε ένα από τα εντυπωσιακότερα τοπία της περιοχής, στο χείλος της χαράδρας του Βίκου. Ο ναός της μονής κτίστηκε τον 15ο αιώνα, από τον άρχοντα Μιχαήλ Βοεβόδα το Θεριανό, ενώ οι αγιογραφίες έγιναν κατά τον 15ο, τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Η εικόνα της Αγ. Παρασκευής που υπάρχει στο ναό, είναι του 17ου αιώνα. Μέσα από τον περίβολο της μονής, ένα φαρδύ μονοπάτι σκαλισμένο ψηλά στο βράχο της χαράδρας, προκαλεί ίλιγγο στους περιπατητές και αφού περάσει από μικρή ξύλινη γέφυρα και πέτρινο τοίχο με πόρτα, οδηγεί σε αβαθείς σπηλιές και ερείπια ασκηταριών που ανήκαν στους πρώτους μοναχούς του 13ου αιώνα. Όλες οι κατασκευές της μονής αλλά και των ασκηταριών, παραπέμπουν σε μυστικές οχυρωμένες θέσεις που σκοπό είχαν την απόκρυψη από κατακτητές και την αντίσταση σε επιθέσεις. Ολόκληρη η μονή διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση και δέχεται καθημερινά δεκάδες επισκέπτες, είτε λόγω της εύκολης πρόσβασης από το Μονοδένδρι, είτε λόγω της εντυπωσιακής θέας της χαράδρας του Βίκου που προσφέρει, είτε λόγω του μοναδικού σκαλισμένου στο βράχο μονοπατιού.

Η Μονή Αγίου Ιωάννη Ρογκοβού στο Τσεπέλοβο

Η μονή αυτή βρίσκεται περίπου δυο χιλιόμετρα πριν το Τσεπέλοβο και είναι αφιερωμένη στην γέννηση του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Κτίστηκε αρχικά τον 11ο αιώνα, στα χρόνια του Βυζαντίου, αλλά μετά από την ολοκληρωτική καταστροφή του κτίστηκε ξανά τον 18ο αιώνα. Θεωρείται μια από τις μεγάλες μονές της χώρας μας, που διέθετε μεγάλη κινητή και ακίνητη περιουσία και περιλαμβάνει μια τεράστια έκταση χιλιάδων στρεμμάτων, με πολλά κτίσματα και καλλιέργειες. Οι καλοδιατηρημένες αγιογραφίες και τα ξυλόγλυπτά της εκκλησίας έγιναν σταδιακά κατά τον 18ο και 19ο αιώνα και είναι πραγματικά εντυπωσιακά. Η εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου θεωρείται θαυματουργή και γι αυτό το λόγο το μοναστήρι δέχεται χιλιάδες προσκυνητές κάθε χρόνο. Ολόκληρο το μοναστηριακό συγκρότημα έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το 1964 και αποτελεί ένα από τα κυριότερα δείγματα μοναστηριακής αρχιτεκτονικής. Στις 24 Ιουνίου γίνεται πανηγύρι μέσα στον χώρο της μονής.

Η Μονή Παναγίας Σπηλαιώτισσας στην Αρίστη

Η μικρή αυτή μονή βρίσκεται κοντά στη γέφυρα του Πάπιγκου, ανάμεσα στην Αρίστη και το Μεγάλο Πάπιγκο, κτισμένη δίπλα στην όχθη του ποταμού, μέσα στο βράχο και χωμένη μέσα στο δάσος, ανάμεσα σε πανύψηλα παραποτάμια δένδρα. Κτίστηκε το 17ο αιώνα και είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Αρχικά ήταν μια πλούσια μονή, μέχρι που τον 19ο αιώνα η περιουσία της απαλλοτριώθηκε από τους κατακτητές και ακολούθησε η λεηλασία της και η πυρπόλησή της. Επειδή σήμερα η μονή δεν υπηρετείται από μοναχούς, βρίσκεται σε ένα περιβάλλον υγρό και σκιερό και δεν της έχει δοθεί η πρέπουσα σημασία, δεν είναι σε καλή κατάσταση και χρειάζεται συντήρηση.

Η Μονή Προφήτη Ηλία στην Βίτσα

Η μονή αυτή κτίστηκε τον 17ο αιώνα στη θέση μιας μικρής εκκλησίας της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και μερικές δεκαετίες αργότερα ανακαινίστηκε και επεκτάθηκε. Αν και παλιά ήταν ένα μεγάλο και σημαντικό μοναστήρι, που στα χρόνια της σκλαβιάς λειτούργησε ως κρυφό σχολειό, σήμερα δεν είναι σε καλή κατάσταση.

Ο Ναός Αγίου Βλασσίου στο Μεγάλο Πάπιγκο

Ο Ναός Αγίου Βλασσίου κτίστηκε τον 19ο αιώνα, στην θέση παλιότερου ναού που χρονολογείται από τον 10ο αιώνα. Από τον παλιό αυτό ναό σώζεται ένα κομμάτι του σκαλιστού τέμπλου. Ο σημερινός ναός βρίσκεται στο κεντρικότερο σημείο του χωριού και προσφέρει στους επισκέπτες προστασία με το μεγάλο υπόστεγο που διαθέτει καθώς και τη δροσερή σκιά του πλατάνου στην αυλή του. Στην αυλή, λίγα μέτρα μακρύτερα, είναι κτισμένο το πανύψηλο και εντυπωσιακό καμπαναριό του. Ο ναός είναι αφιερωμένος στον Άγιο Βλάσιο, στον Άγιο Δημήτριο και στην Αγία Τριάδα.

Ο Ναός Αγίου Νικολάου στην Βίτσα

Ο Ναός Αγίου Νικολάου κτίστηκε τον 17ο αιώνα και διαθέτει πλήθος καλά διατηρημένων αγιογραφιών.

Ο Ναός Αγίου Νικολάου στο Τσεπέλοβο

Ο Ναός Αγίου Νικολάου κτίστηκε τον 18ο αιώνα με ρυθμό τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο και αποτελεί ένα κλασικό δείγμα Ζαγορίσιας εκκλησίας. Διαθέτει εξαίρετες αγιογραφίες και ξυλόγλυπτα από την εποχή της κατασκευής της, αλλά και από μεταγενέστερες ανακαινίσεις, που αποτελούν ένα από τα καλύτερα δείγματα Καπεσοβίτικης τεχνικής. Με το πέρασμα του χρόνου αλλά και με την λειτουργική χρήση της εκκλησίας, πολλά από αυτά τα έργα ορθόδοξης τέχνης αλλοιώθηκαν και έτσι το 1992, με ιδιωτική χρηματοδότηση, έγινε συντήρηση και αποκατάστασή τους, ώστε να μπορούμε εμείς σήμερα να τα θαυμάζουμε.

Ο Ναός Αγίας Τριάδας στους Νεγάδες

Ο Ναός της Αγίας Τριάδας είναι μια μεγάλη εκκλησία που κτίστηκε το 18ο αιώνα. Διαθέτει ένα μεγάλο υπόστεγο, πανύψηλο καμπαναριό, εξαίρετες αγιογραφίες και ξυλόγλυπτα, σπάνιες εικόνες και επιχρυσωμένο άμβωνα.

Ο Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου στην Βίτσα

Ο Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου κτίστηκε κατά τον 16ο αιώνα και αρχικά λειτούργησε ως μοναστήρι. Από τότε ανακαινίστηκε αρκετές φορές και σήμερα λειτουργεί ως ενοριακός ναός της Βίτσας.

Ο Ναός Ταξιαρχών στα Κάτω Πεδινά

Ο Ναός των Ταξιαρχών κτίστηκε το 17ο αιώνα και τοιχογραφήθηκε σχεδόν έναν αιώνα αργότερα από τον περίφημο Καπεσοβίτη ζωγράφο Αναστάσιο. Βρίσκεται λίγο έξω από τα Κάτω Πεδινά, ακριβώς δίπλα από τον κεντρικό δρόμο. Πρόκειται για μια μικρή, καλοδιατηρημένη εκκλησία, που ξεφεύγει από τον συνήθη ρυθμό της περιοχής. Η αυλή της πάντα καθαρή, περικλείεται από χαμηλό πέτρινο φράχτη και είναι στρωμένη με γρασίδι, ενώ τα πλατάνια της αποτελούν τέλειο σημείο ξεκούρασης για τον ταξιδιώτη.

Ο Ναός Ταξιαρχών στο Μικρό Πάπιγκο

Ο Ναός των Ταξιαρχών δεσπόζει στην κεντρική πλατεία του Μικρού Πάπιγκου, δίπλα στον γερο-πλάτανο, και έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού. Κτίστηκε το 18ο αιώνα, στην θέση που προϋπήρχε άλλος ναός ή μοναστήρι. Αποτελεί μια μοναδική εικόνα με το μικρό καμπαναριό του λίγα μέτρα μακρύτερα και ένα μέρος του να σκιάζεται από τον πλάτανο.

ΠΗΓΗ:  www.hellenicmountains.gr

Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής Μονοδενδρίου (Ζαγόρια)

Στο γνωστό για τις ομορφιές του χωριό του Ζαγορίου, στο γκρεμό της χαράδρας του Βίκου, βρίσκεται το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, που είναι από τα αρχαιότερα της Ηπείρου.

Ένα όμορφο λιθόστρωτο μας φέρνει στην είσοδο της μονής που χτίστηκε το 1412 από τον Μιχαήλ, Βοεβόδα του Θερεανού. Πρόκειται για πραγματικό μοναστήρι - φρούριο: Καμαρωτή πύλη, κτίσματα πέτρινα, καλοχτισμένα κελιά, πηγάδι, καταπακτή, κ.λ.π. που σε όλα κυριαρχεί το περίτεχνο χτίσιμο της πέτρας.

Η μικρή εκκλησία έχει νάρθηκα με λίγες παλιές τοιχογραφίες, μονόχωρο καθολικό με ξύλινο ζωγραφισμένο τέμπλο και τοιχογραφίες. Στην αριστερή πλευρά είναι ζωγραφισμένοι ο κτήτορας Βοεβόδας, η γυναίκα του και η κόρη του Παρασκευή, που κατά την παράδοση, μόνασε εδώ.

Το μοναστήρι με τις παράπλευρες σπηλιές ήταν ένα ασφαλές καταφύγιο των κατοίκων της περιοχής κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Η άγρια ομορφιά του περιβάλλοντος χώρου και του μοναστηριού, με κορύφωμα τη χαράδρα του Βίκου στην περιοχή Μονοδενδρίου, προσελκύει πάρα πολλούς επισκέπτες.

ΠΗΓΗ:  1myblog.pblogs.gr

Εντοπίστηκε αλλά…εξαφανίστηκε ο εγκέφαλος της αρχαιοκαπηλίας

Τρικαλινός, γόνος καλής οικογένειας, με δραστηριότητα στον ξενοδοχειακό τομέα, φέρεται να είναι ο εγκέφαλος, ή ένας τουλάχιστον από τους εγκεφάλους του κυκλώματος αρχαιοκαπηλίας που λεηλάτησε τον θρησκευτικό και πολιτιστικό πλούτο της Ηπείρου.

Σύμφωνα με πληροφορίες το όνομα του Τρικαλινού επιχειρηματία δόθηκε στις ελληνικές αρχές από την Σκότλαντ Γιαρντ, πλην όμως η σύλληψή του δεν κατέστη εφικτή καθώς εικάζεται ότι έχει διαφύγει στο εξωτερικό.

Όπως είναι γνωστό ο ιδιοκτήτης της γκαλερί του Λονδίνου όπου εντοπίστηκαν οι έξι βυζαντινές εικόνες έδωσε τα πλήρη στοιχεία του Έλληνα προμηθευτή στις διωκτικές αρχές. Σύμφωνα με τον ίδιο δε, ο Έλληνας προμηθευτής είχε υποστηρίξει ότι οι εικόνες αποτελούν οικογενειακά κειμήλια. Οι ελληνικές αρχές κινήθηκαν αμέσως για τον εντοπισμό του Τρικαλινού, όμως ήταν μάλλον αργά. Πιθανολογείται ότι με το άκουσμα της είδησης για τον εντοπισμό των κλεμμένων εικόνων στο Λονδίνο, φρόντισε να εξαφανιστεί και ίσως να έχει ταξιδέψει στο εξωτερικό.

Οι αρχές της Μεγάλης Βρετανίας φαίνεται να έχουν βοηθήσει σημαντικά την έρευνα όμως πενιχρή είναι η βοήθεια που έχει έρθει μέχρι τώρα από τον Ολλανδία, καθώς σε γκαλερί του Άμστερνταμ έχουν εντοπιστεί άλλες εννέα κλεμμένες εικόνες, εκ των οποίων οι περισσότερες, προέρχονται από εκκλησίες των Ιωαννίνων.

Στο κύκλωμα πέρα από τον Τρικαλινό επιχειρηματία, που είχε ρόλο εγκεφάλου, μετέχουν κι άλλα άτομα για τα οποία έχουν περιέλθει σημαντικά στοιχεία στα χέρια της Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας.

ΠΗΓΗ:  www.epiruspost.gr

Αξίζει να δείτε

Το γεφύρι του Καμπέρ-Αγά
Κοντά στους Μηλιωτάδες και δίπλα στον δρόμο που οδηγεί στην καρδιά του Ανατολικού Ζαγοριού υπάρχει το πέτρινο γεφύρι του Καμπέρ-Αγά. Το όνομά του οφείλεται στον τοπικό τσιφλικά ο οποίος τα χρόνια ακμής του Ζαγοριού είχε ως έδρα τους Μηλιωτάδες. Το γεφύρι έχει μία μεγάλη καμάρα πάνω από τον Ζαγορίτικο ποταμό και δύο μικρότερες ανακουφιστικές καμάρες στις άκρες του. Κοντά υπάρχει και το ομώνυμο χάνι που όμως σήμερα δεν θυμίζει σε τίποτα το παλιό, στο οποίο σταματούσαν 500 μουλάρια την ημέρα και έπρεπε να λειτουργούν τρεις φούρνοι προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους ταξιδιώτες.

Τον μεγαλύτερο ναό στο Ζαγόρι 

 
Στους Νεγάδες βρίσκεται η επιβλητική τρισυπόστατη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Είναι η μεγαλύτερη του Ζαγοριού και χτίστηκε το 1792 από τον έμπορο Χατζή-Μάνθο Γκίνη. Είναι τρίκλιτη βασιλική αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο, στην Αγία Τριάδα και το κεντρικό κλίτος στον Άγιο Γεώργιο. Το χαγιάτι περιβάλλεται από καμάρες, ενώ το εσωτερικό της κοσμείται με θαυμάσιες εικόνες και τοιχογραφίες με παραστάσεις αγίων και αρχαίων φιλοσόφων. Μεγάλης αξίας είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο.

 Τη Βωβούσα

Είναι το πιο απομακρυσμένο χωριό του Ανατολικού Ζαγοριού. Το όνομά του λέγεται πως βγήκε από την βοή του ποταμού Αώου που το κόβει στα δύο. Ένα πέτρινο γεφύρι- χαρακτηριστική εικόνα του χωριού- ενώνει τους δύο μαχαλάδες που βρίσκονται σε υψόμετρο 1.000, ανάμεσα στα βουνά Αυγό και Μόρφα. Αν και το υψόμετρο που είναι χτισμένη η Βωβούσα είναι μεγάλο, δεν έχει ιδιαίτερη θέα προς την γύρω περιοχή. Όμως η πυκνή βλάστηση και τα απέραντα δάση που την περιβάλλουν δημιουργούν μία καταπράσινη αγκαλιά όπου μοιάζει να φωλιάζει. Η Βωβούσα επίσης αποτελεί μία από τις πύλες εισόδου στη περίφημη Ζεστή Κοιλάδα (Εθνικό Δρυμό Βάλια- Κάλντα) και οι φίλοι του καγιάκ και του ράφτινγκ την έχουν καθιερώσει ως αφετηρία της διαδρομής προς την Κόνιτσα.

Τη Μονή Βουτσάς

Στην ανατολική όχθη του ποταμού Βάρδα (παραπόταμος του Άραχθου), κοντά στο Γρεβενίτι και σε μια θέση που άλλοτε ήταν σημαντικός σταθμός των καραβανιών, βρίσκεται το μοναστήρι της Βουτσάς ή Βοτσάς, γνωστή και ως Παναγιά Πωγωνιώτισσα. Το όνομά της το οφείλει στο χωριό Βοτσά ή Μπότσα που υπήρχε στην περιοχή όταν ιδρύθηκε η μονή. Σύμφωνα με την παράδοση κτίστηκε από τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνο Πωγωνάτο το 672 και θεωρείται η παλαιότερη μονή του Ζαγοριού.

Πυρπολήθηκε από τους Τούρκους και αργότερα από τους Γερμανούς. Πλέον έχει ανακαινιστεί και είναι ανοικτή για τους επισκέπτες. Το κτιριακό συγκρότημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τα κελιά και οι υπόλοιπες εγκαταστάσεις της μονής είναι κτισμένες στην εσωτερική πλευρά ενός πέτρινου περιβόλου. Σε αυτή την αυλή βρίσκονται το καθολικό, μια μικρή εκκλησία αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, αλλά και η υπερυψωμένη λότζια (πέτρινη κατασκευή). Κοντά στη μονή υπάρχει πέτρινο γεφύρι που ενώνει τις όχθες του Βάρδα ποταμού. Αυτό μαρτυρά τον παλιό δρόμο επικοινωνίας ανάμεσα στα χωριά Δολιανή και Γρεβενίτι, αλλά και ότι το σημείο αυτό ήταν τμήμα του λεγόμενου Βασιλικού δρόμου, της Βασιλικόστρατας.

Κοίμηση της Θεοτόκου!

Σαν κατηφορήσεις το μονοπάτι του Βίκου, στα αριστερά σου βρίσκεται η εκκλησία της " Κοιμήσεως της Θεοτόκου" Βίκου. Εκεί δίπλα στις πηγές του ξακουστού Βοϊδομάτη. Βέβαια αν προσέξετε στην στέγη του κελιού δεξιά στεγνώνουν ρούχα των πεζοπόρων από την Αλεξάνδρεια Ημαθίας που για πέντε μέρες "στρατοπέδευσαν" δίπλα της. Παλιό το εκκλησάκι του 17ου αιώνα. Και η τοποθεσία φανταστική! 

ΠΗΓΗ: http://vradeto1340.blogspot.com/

Στο Βυζαντινό μουσείο οι 6 κλεμμένες εικόνες που εντοπίστηκαν στο Λονδίνο

Στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο βρίσκονται πλέον οι 6 μεταβυζαντινές εικόνες του 18ου και 19ου αιώνα, οι οποίες είχαν κλαπεί από εκκλησίες της Τσαγκαράδας και του Ζαγορίου.Οι εικόνες επέστρεψαν χτες το βράδυ στην Αθήνα από το Λονδίνο, όπου εντοπίστηκαν στην Γκαλερί του Ρίτσαρντ Ντεμπλ. Πρόκειται για σημαντικές εικόνες, που έχουν συντηρηθεί και βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση και οι οποίες αποτελούν πιθανότατα δημιουργίες καπεσοβιτών αγιογράφων, μιας συντεχνίας που δραστηριοποιούνταν από τον 17ο αιώνα στον νομό των Ιωαννίνων και κυρίως στην περιοχή του Ζαγορίου.«Είναι τεράστια η επιτυχία απέναντι στις δυνάμεις που προσπαθούν να κλέψουν την πολιτιστική κληρονομιά μας», δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος, κατά την τελετή παράδοσης των εικόνων. «Μια επιτυχία που οφείλεται σε δύο λόγους. Στη συλλογική δουλειά των εμπλεκομένων και στο γεγονός ότι έδρασαν αθόρυβα, καθώς είναι σημαντικό να κρατάμε μυστικότητα σε τέτοιες περιστάσεις», συμπλήρωσε.Είπε, επίσης, ότι μόλις χτες κατασχέθηκαν άλλες 6 εικόνες στην Ολλανδία, οι οποίες πρόκειται να επιστραφούν σύντομα και αυτές στη χώρα μας.«Είναι μεγάλη χαρά και ικανοποίηση για το Μουσείο να υποδέχεται έργα τέτοιας μεγάλης αξίας για τον τόπο», δήλωσε η διευθύντρια του Βυζαντινού Μουσείου ,Ευγενία Χαλκιά, αναφερόμενη ταυτόχρονα στην υποδοχή, πριν από ένα χρόνο, των τοιχογραφιών που είχαν κλαπεί από τη Στενή Ευβοίας και εντοπίστηκαν στην Ελβετία, καθώς και στην έκθεση που θα ξεκινήσει στις 9 Μαΐου στο ΒΧΜ με τα σπαράγματα αυτών των τοιχογραφιών πριν την τελική τους απόδοση.Οι έξι εικόνες που επεστράφησαν στην Ελλάδα είναι «Η Υπαπαντή του Χριστού», που εκλάπη από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Βυσικό Καλουτά του νομού Ιωαννίνων, «Ο Άγιος Γεώργιος» και «Τα Θεοφάνια» που εκλάπησαν από τον Ιερό Ναό Αγίων Αποστόλων Τσαγκαράδας Πηλίου, «Οι Άγιοι Παύλος και Πέτρος» και «Η Γέννηση του Χριστού» που εκλάπησαν από τον Ιερό Ναό Αγίου Τρύφωνα Βίκου του νομού Ιωαννίνων και «Η Παναγία Οδηγήτρια», που εκλάπη από τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Ηλιοχωρίου, νομού Ιωαννίνων, από την οποία λείπει το μισό κομμάτι. Το άλλο μισό έχει καταγραφεί και έχει ζητηθεί από το ΒΜΧ ώστε να γίνει η συντήρηση και η συγκόλλησή της και η εικόνα να παραδοθεί στο σύνολό της. 

ΠΗΓΗ:  http://epirusgate.blogspot.com/

Επτά εικόνες κατασχέθηκαν στο Άμστερνταμ, στο Λονδίνο κατονομάστηκε ο Έλληνας…. έμπορος!

Επτά τουλάχιστον εικόνες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία από την εκκλησία της Παναγίας στο Κουκούλι Ζαγορίου, κατασχέθηκαν χθες το βράδυ, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας. Οι εικόνες είχαν αγοραστεί από γκαλερί και σύντομα θα τις διέθεταν προς πώληση. Εντοπίστηκαν και αναγνωρίστηκαν πάλι μέσω ιστοσελίδας και ταυτοποιήθηκαν με ορισμένες από αυτές που φιλοξενεί στην ιστοσελίδα της η Νομαρχία Ιωαννίνων.

Οι επίσημες ανακοινώσεις για την επιχείρηση της Αστυνομίας στο Άμστερνταμ αναμένεται να γίνουν σήμερα, ωστόσο ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι κατασχέθηκαν επτά τουλάχιστον εικόνες από το Κουκούλι και τη Σαμαρίνα.

Οι εικόνες θα έβγαιναν σε δημοπρασία την ερχόμενη Κυριακή. Η εκκλησία στο Κουκούλι Ζαγορίου είχε λεηλατηθεί παραμονή Χριστουγέννων το 2009. Άγνωστοι είχαν καταφέρει να φτάσουν στη κεντρική πλατεία του χωριού, έδρασαν με την ησυχία τους επί ώρες, αφαίρεσαν συνολικά πενήντα εικόνες, ιερά ευαγγέλια, τα εξαπτέρυγα, ιερά δισκοπότηρα, ιερά λείψανα των αγίων Παντελεήμονος και Χαραλάμπους, και διάφορα άλλα ιερά σκεύη, όλα μεγάλης αξίας που χρονολογούνται από την εποχή κατασκευής της Εκκλησίας μεταξύ 16ου και 17ου αιώνα.

Πριν μερικά χρόνια, από την ίδια εκκλησία, άγνωστοι είχαν κλέψει τον παλιό και πολύ μεγάλης αξίας Επιτάφιο.

Να σημειωθεί ότι η έρευνα στη γκαλερί του Λονδίνου βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς εκτιμάται ότι πέρα από τις έξι εικόνες που εντοπίστηκαν και επέστρεψαν στην Ελλάδα, υπάρχουν κι άλλες που είχαν κλαπεί και από Μοναστήρια των Ιωαννίνων.

Σύμφωνα δε με πληροφορίες, ο ιδιοκτήτης της γκαλερί κατονόμασε στις διωκτικές αρχές, τον Έλληνα από τον οποίο αγόρασε τις εικόνες, πληροφορία εξαιρετικά σημαντικά για την Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας, καθώς ρίχνει φως στο σκοτεινό κύκλωμα που επί σειρά ετών λεηλάτησε τον πλούτο της περιοχής.

ΠΗΓΗ:  www.epiruspost.gr

Σήμανε η ώρα της επιστροφής για τις κλεμμένες εικόνες

Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ από την εφημερίδα Ελευθερία

Μία διαφορετική τελετή υποδοχής γίνεται σήμερα στις 19.00 στο αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος» από την ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού και εκπροσώπους των τοπικών αρχών της Ηπείρου και των Ιωαννίνων. Πρόκειται για την υποδοχή των έξι  πρώτων εικόνων που είχαν κλαπεί από εκκλησίες της Ηπείρου και του Πηλίου και οι οποίες εντοπίστηκαν να πωλούνται σε μία από τις πιο γνωστές γκαλερί στο Λονδίνο.
Πρόκειται για το αποτέλεσμα της υπόθεσης που είχαν αποκαλύψει στις 4 Μαρτίου οι εφημερίδες ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ και ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ στα Ιωάννινα, καθώς επίσης και ο τηλεοπτικός σταθμός ITV, με τον εντοπισμό των έξι εικόνων στην Temple Gallery του Λονδίνου και τη διαδικασία που ακολουθήθηκε έκτοτε μέχρι να φτάσουμε στον επαναπατρισμό των εικόνων στην Ελλάδα.
Οι εικόνες εντοπίστηκαν με τη συνεργασία της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και της Ελληνικής Αστυνομίας (Τμήμα Interpol & Τμήμα Αρχαιοκαπηλίας).
Από τις έξι εικόνες που επιστρέφουν ξανά σήμερα στην Ελλάδα, οι τέσσερις έχουν κλαπεί από εκκλησίες του νομού Ιωαννίνων και οι άλλες δύο από εκκλησίες της Τσαγκαράδας του Πηλίου.
Το μεσημέρι της Δευτέρας οι εικόνες αυτές παραδόθηκαν από τη Βρετανική αστυνομία και το αρμόδιο τμήμα της (Arts & Antiques Squad) στην Πρεσβεία της Ελλάδος στο Ηνωμένο Βασίλειο.
H Βικτώρια Σολομωνίδη, Πρεσβευτής - Σύμβουλος Μορφωτικών Θεμάτων της Ελληνικής Πρεσβείας, υπογράμμισε την άψογη συνεργασία του ΥΠΠΟ, της ΕΛ.ΑΣ και της Μητροπολιτικής Αστυνομίας στη Βρετανία με την Ελληνική Πρεσβεία στο Λονδίνο, συνεργασία που έχει επανειλημμένως οδηγήσει στον επαναπατρισμό εικόνων που έχουν εντοπιστεί στην αγορά τέχνης της Μεγάλης Βρετανίας, τονίζοντας ότι η Βρετανική Αστυνομία - όπως και σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις - ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημά της Ελληνικής Πρεσβείας για παροχή συνδρομής με σκοπό τον επαναπατρισμό των κλεμμένων εικόνων.
Την ικανοποίησή του για την επιστροφή των κλεμμένων εικόνων στην Ελλάδα εξέφρασε και ο εκπρόσωπος του Τμήματος Τεχνών & Αρχαιοτήτων της Βρετανικής Αστυνομίας, ο οποίος παρέδωσε στις ελληνικές αρχές τις εικόνες σε μία λιτή τελετή, παρουσία και του Έλληνα Πρέσβη στη Βρετανία, Αριστείδη Σάνδη.
Το αεροπλάνο που θα μεταφέρει τις εικόνες από το Λονδίνο προσγειώνεται σήμερα στις 19.00 στο αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος», ωστόσο είναι άγνωστο εάν στη συνέχεα θα πάρουν το δρόμο τους για τις περιοχές, όπου και η γενέτειρά τους ή εάν θα παραμείνουν μέχρι να τακτοποιηθούν κάποιες γραφειοκρατικές και υπηρεσιακές λεπτομέρειες στην Αθήνα και τις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού.
Ικανοποίηση Καχριμάνη
Την ικανοποίησή του για την εξέλιξη αυτή εξέφρασε σε δηλώσεις του χθες ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης, ένας από τους ανθρώπους που ασχολήθηκαν όσο λίγοι με την υπόθεση, ειδικά από τη στιγμή που αυτή έλαβε διαστάσεις μετά την κλοπή δεκάδων εικόνων και κειμηλίων από την Ιερά Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου στο Κουκούλι Ζαγορίου, την παραμονή των Χριστουγέννων του 2009.
Η πρωτοβουλία άλλωστε της πρώην νομαρχιακής αυτοδιοίκησης να αναρτήσει στο διαδίκτυο τις φωτογραφίες των κλεμμένων εικόνων αποδείχθηκε πως ήταν η καθοριστική ενέργεια, που κινητοποίησε εκτός από τις αρχές, πάρα πολλούς πολίτες σε ολόκληρο τον κόσμο και μετά από μερικούς μήνες βρέθηκε η άκρη του νήματος.
Επίσης όμως με αγωνία περιμένουν και στις τοπικές κοινωνίες του Ζαγορίου την επιστροφή των εικόνων, προκειμένου να τις τοποθετήσουν στις θέσεις τους, από τις οποίες αφαιρέθηκαν βίαια.
Αν υπάρχει πάντως κάτι καλό στην ιστορία αυτή, τουλάχιστον για τις τέσσερις εικόνες από το σύνολο των δεκάδων κλεμμένων εικόνων, είναι το ότι και οι τέσσερις επιστρέφουν άριστα συντηρημένες, αφού το κύκλωμα πριν προχωρήσει στη διάθεσή τους στη γκαλερί, είχε φροντίσει να τις περιποιηθεί και να τις συντηρήσει με άρτιο τρόπο.
Αναφορικά με την πορεία των ερευνών, όπως είχε αποκαλύψει πριν από λίγες ημέρες η «Ε», η κατάθεση του ιδιοκτήτη της γκαλερί του Λονδίνου, όπου βρέθηκαν οι εικόνες, Ρίτσαρντ Τεμπλ, άνοιξε το δρόμο για τον εντοπισμό των εγκεφάλων του κυκλώματος στην Ελλάδα και ήδη ο φάκελος με τα πρώτα στοιχεία από τη Βρετανία, έχει διαβιβαστεί σε αρμόδιο εισαγγελικό λειτουργό, που καλείται πλέον να ξετυλίξει το κουβάρι της υπόθεσης αυτής, με την ελπίδα να αποκαλυφθούν όλα τα πλοκάμια και οι συνεργάτες του κυκλώματος, που δρούσαν σε κάθε περιοχή.

ΠΗΓΗ:  www.epirusonline.gr

Εντοπίστηκαν νέες εικόνες από μοναστήρια των Ιωαννίνων στην Ολλανδία!!!

Εικόνες που εκλάπησαν από παλιά μοναστήρια των Ιωαννίνων και των Γρεβενών βγαίνουν στο σφυρί σε δημοπρασία γνωστής γκαλερί του Αμστερνταμ την ερχόμενη Κυριακή.Το υπουργείο Πολιτισμού παρακολουθεί στενά τις τελευταίες μέρες τη δημοπρασία της γκαλερί Dullaert, που ξεκινά την Κυριακή και σε αυτήν δημοπρατούνται 5 εικόνες -ανάμεσά τους και αυτή της Ζωοδόχου Πηγής- που αφαιρέθηκαν μαζί με άλλες 60 τα Χριστούγεννα του 2009 από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κουκούλι Ζαγορίου, έναν ναό που χρονολογείται στα 1630, καθώς και 2 εικόνες -του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Δημητρίου- που αφαιρέθηκαν από την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στη Σαμαρίνα Γρεβενών.

Επιστρέφουν οι εικόνες από το Λονδίνο!
Στο μεταξύ,έξι πολύτιμες εικόνες που αφαιρέθηκαν από μοναστήρια επίσης των Ιωαννίνων και του Πηλίου επαναπατρίστηκαν χθες το βράδυ από το Λονδίνο και επιστρέφουν σήμερα στις εκκλησίες που ανήκαν.Πρόκειται για την "Υπαπαντή του Χρηστού", που είχε κλαπεί από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Βυσικό Καλουτά νομού Ιωαννίνων, τον "Άγιο Γεώργιο" του 18ου αιώνα που είχε κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίων Αποστόλων στο Πήλιο, τον "Άγιο Πέτρο και Παύλο" που εδώ και 210 χρόνια είχε εξαφανιστεί από τον ιερό ναό Αγίου Τρύφωνα Βίκου στα Γιάννενα, την "Παναγία Οδηγήτρια" του 17ου αιώνα, η οποία είχε κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίου Νικολάου Ηλιοχωρίου, τα "Θεοφάνια" που είχαν κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίων Αποστόλων Τσαγκαράδας Πηλίου και τη "Γέννηση του Χριστού" που είχε κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίου Τρύφωνα στα Γιάννενα. 

ΠΗΓΗ:  http://epirusgate.blogspot.com/

H Scotland Yard παρέδωσε τις κλεμμένες εικόνες

Έξι από τις εικόνες που είχαν κλαπεί από Μοναστήρια της Ηπείρου και εντοπίστηκαν σε γκαλερί του Λονδίου, παραδόθηκαν στην Ελληνική Πρεσβεία του Λονδίνου και αύριο Τετάρτη θα βρίσκονται στην Αθήνα, ώστε σύντομα να επιστρέψουν εκεί που πραγματικά ανήκουν.

Τις εικόνες παρέδωσαν δύο αστυνομικοί της Υπηρεσίας Προστασίας Έργων Τέχνης και Αρχαιοτήτων της Σκότλαντ Γιαρντ στην πρεσβεία της Ελλάδος στο Λονδίνο, παρουσία του Έλληνα πρέσβη του Α. Σάνδη και της Μορφωτικής Συμβούλου Βικτωρίας Σολομωνίδη.

Οι εικόνες αυτές εντοπίστηκαν με τη συνεργασία της διεύθυνσης τεκμηρίωσης και προστασίας πολιτιστικών αγαθών του υπουργείου Πολιτισμού, της περιφέρειας Ηπείρου, της ελληνικής αστυνομίας και συγκεκριμένα του τμήματος αρχαιοκαπηλίας.

Οι συγκεκριμένες εικόνες είναι οι εξής: "Η Υπαπαντή του Χρηστού", η οποία είχε κλαπεί από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Βυσικό Καλουτά, "Ο Άγιος Γεώργιος" του 18ου αιώνα που είχε κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίων Αποστόλων Τσαγκαράδας Πηλίου, "Οι Άγιοι Πέτρος και Παύλος" που το 1800 περίπου είχε κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίου Τρύφωνα Βίκου νομού Ιωαννίνων, "Η Παναγία Οδηγήτρια" του 17ου αιώνα, η οποία είχε κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίου Νικολάου Ηλιοχωρίου, Δήμου Τύμφης νομού Ιωαννίνων, "Τα Θεοφάνια" που είχαν κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίων Αποστόλων Τσαγκαράδας Πηλίου και "Η Γέννηση του Χρηστού" περί το 1824, που είχε κλαπεί από τον ιερό ναό Αγίου Τρύφωνα, Βίκου νομού Ιωαννίνων.

Η εικόνα της Υπαπαντής, που βρέθηκε στο Νοτινγκ Χιλ του Λονδίνου και ταυτοποιήθηκε με αυτήν του καταλόγου της ΝΑ Ιωαννίνων, είχε κλαπεί μαζί με άλλες 11, το 2005, χρονιά που θεωρείται ως η αρχή της μεγάλης λεηλασίας βυζαντινών θησαυρών στην Ήπειρο. Αποκορύφωμά της τα Χριστούγεννα του 2009, όταν οι ιερόσυλοι εισέβαλαν στον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κουκούλι Ζαγορίου (1630), στο κέντρο του χωριού, και αφαίρεσαν 64 παμπάλαιες εικόνες, δύο ευαγγέλια, εξαπτέρυγα, ιερά σκεύη, ακόμη και τμήματα αγίων λειψάνων. Στόχος των δραστών επίσης έγιναν μοναστήρια και ναοί σε Ηλιοχώρι, Ελαφότοπο, Κάτω Πεδινά, Δραμεσιούς, Βίκο, Μακρίνο Ζαγορίου.

ΠΗΓΗ:  www.epiruspost.gr

Παραδόθηκαν οι πρώτες κλεμμένες εικόνες.

Η Μορφωτική Ακόλουθος στην Ελληνική Πρεσβεία του Λονδίνου κ. Β. Σολωμονίδου, ενημέρωσε σήμερα το απόγευμα τον Περιφερειάρχη Ηπείρου κ. Αλέξανδρο Καχριμάνη, ότι νωρίτερα της είχαν παραδοθεί οι πρώτες έξι εικόνες που είχαν εντοπιστεί σε gallery του Λονδίνου, μέσω του καταλόγου κλεμμένων που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της πρώην Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων. Οι συγκεκριμένες εικόνες θα προωθηθούν στην Ελλάδα την Τετάρτη 13 Απριλίου, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαδικασίες για την ανεύρεση και παράδοση και άλλων εικόνων που έχουν εντοπιστεί ότι διακινήθηκαν μέσω της συγκεκριμένης Gallery. 

ΠΗΓΗ:  http://epirusgate.blogspot.com/

Ενημέρωση για τις κλεμμένες εικόνες.

Ένα άλλο ζήτημα που απασχόλησε τον Περιφερειάρχη και την Γ.Γ. Πολιτισμού, ήταν αυτό των κλεμμένων εικόνων από Μοναστήρια και Ναούς κυρίως του Ζαγορίου. Ο κ. Καχριμάνης ενημέρωσε διεξοδικά τη Γ.Γ., η οποία συνοδευόταν από αρμόδια διευθύντρια του Υπουργείου, για τις ενέργειες στις οποίες είχε προβεί από τις αρχές του 2010 η πρώην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων, για τον εντοπισμό κλεμμένων εικόνων, με ουσιαστικότερη την ανάρτησή  για όσες υπήρχαν φωτογραφίες στην ιστοσελίδα της. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, ήταν τον τελευταίο μήνα να υπάρξουν θεαματικά αποτελέσματα, καθώς κλεμμένες εικόνες έχουν ταυτοποιηθεί από την Περιφέρεια με τη συνεργασία των Υπηρεσιών Πολιτισμού σε εκθέσεις τόσο στο Λονδίνο, όσο και στην Ολλανδία.
«Από ενημέρωση που έχουμε από την Ελληνική Αστυνομία και την Πρεσβεία μας στο Λονδίνο, υπάρχουν θετικές προοπτικές για την εξέλιξη της υπόθεσης. Μας χαροποιεί το γεγονός ότι στις 13 Απριλίου, οι πρώτες από τις εικόνες που εντοπίστηκαν σε έκθεση του Λονδίνου, μεταφέρονται και πάλι στην Ελλάδα. Όμως δεν πρόκειται να ησυχάσουμε αν δεν εντοπιστούν και οι άλλες κλαπείσες εικόνες, αλλά και κυρίως οι δράστες των κλοπών, που απογύμνωσαν από πολιτιστικούς και θρησκευτικούς θησαυρούς την περιοχή μας», τόνισε ο κ. Καχριμάνης, που ευχαρίστησε την κ. Μενδώνη για το ενδιαφέρον της και στον τομέα αυτό, ζητώντας παράλληλα να ασκήσει κάθε δυνατή πίεση προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, προκειμένου να διαλευκανθεί πλήρως η υπόθεση.
Στη συνάντηση με την Γ.Γ. του Υπουργείου Πολιτισμού, παρευρίσκονταν επίσης – και έθεσαν διάφορα επιμέρους ζητήματα – οι Αντιπεριφερειάρχες Π.Ε. Ιωαννίνων κ. Τατιάνα Καλογιάννη – Σταύρου και Πολιτισμού κ. Παντελής Κολόκας.

ΠΗΓΗ:  haberi.gr