Αστεροσκοπείο Ζαγορίου (Φραγκάδες).

Πόσα αστέρια έχει ο ουρανός;

Ο ουρανός, τ’ αστέρια, τα στοιχεία, τα σημεία, οι δοξασίες, τα πεφταστέρια κι ευχές, τα τραγούδια κι οι σεβντάδες, τα παιγνίδια της νύχτας κι ένα παιδί του Μ. Λουντέμη που μετράει τ’ άστρα δίχως να βγάζει τσιουρίτσες ή βαρβαρίτσες.

- Πόσα αστέρια έχει ο ουρανός;
- Πέντε και ένα!
- Γύρνα πάρε με κι εμένα!

Ο Ουρανός, κατά την Γεωκεντρική Αριστοτελική και διαισθητική άποψη, είναι η σχεδόν ημισφαιρική νοητή επιφάνεια που φαίνεται ότι καλύπτει τη Γη ή τον ορίζοντα του παρατηρητή και έχει βάση το κυκλικό οριζόντιο επίπεδο, μιας επίπεδης Γης. Ως βάση αυτής της θέασης - θεώρησης, επεισέρχεται το οπτικό φαινόμενο, που οφείλεται στη σύσταση της παρεμβαλλόμενης ατμόσφαιρας.

Καθώς το φως του ήλιου, διερχόμενο ανακλάται στα αιωρούμενα στερεά ή υγρά σωματίδια της ατμόσφαιρας, έχει σαν αποτέλεσμα να δημιουργείτε ένα άπλετο φως, που δε μας επιτρέπει να εκτιμήσουμε οπτικά την απόσταση των ουράνιων σωμάτων από τη Γη, με αποτέλεσμα μια εικόνα κολάζ που εγκαθίσταται ως ιδέα/άποψη.

O παράγοντας της ατμοσφαιρικής εξάλειψης είναι εκείνος, που μειώνει σοβαρά τον αριθμό των ορατών αστεριών πλησίον του ορίζοντα, ακόμη και κάτω από τις πλέον ιδανικές συνθήκες.

Λόγω των συνθηκών αυτών, ο συνολικός αριθμός που μπορούμε να δούμε σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή στον «έναστρο ουρανό» είναι περίπου 2.500. Κατά συνέπεια, δημιουργείτε έτσι ή αυτή η εναλλακτική – διαισθητική άποψη, ότι αυτά τα σώματα είναι τοποθετημένα πάνω στην επιφάνεια μιας «θολοσφαίρας».

Αν και οι αρχαίοι φιλόσοφοι και μαθηματικοί, όπως ο Αρίσταρχοςς και οι Πυθαγόρειοι έκαναν λόγο στη θεωρία τους για ένα Ηλιοκεντρικό πλανητικό σύστημα, οι άνθρωποι προτού τρεις αιώνες πίστευαν ακόμα ότι ο ουράνιος θόλος ήταν υλικός και διαφανής σαν κρύσταλλο και επάνω του στέκονταν "καρφιτσωμένα" τα άστρα.

Αυτή η αριστοτελική άποψη, συντηρήθηκε μέσον της Θεολογίας και του Καθολικισμού, επειδή ακριβώς ο Γεωκεντρισμός ως θεωρία, ταίριαζε με τη Βιβλική άποψη περί της δημιουργίας του Σύμπαντος Κόσμου, που ήθελε τη Γη μας σταθερή κι αμετακίνητη στο κέντρο του, γύρω από το οποίο κέντρο, περιφέρονται οι πλανήτες με τον ήλιο και ασφαλώς «κούμπωνε» καλά με τη θεολογική άποψη.

Ο Κοπέρνικος ήταν εκείνος που θα επανέφερε τη συζήτηση από την Αρχαιοελληνική Γραμματεία με τις μελέτες του προς την επιστημονική άποη και θα έκανε ευθαρσώς λόγο για ένα Ηλιοκεντρικό σύστημα, μέχρι που εμφανίστηκε ο Γαλλιλαίος και εισάγοντας κενοτόμα το «πείραμα» απέδειξε και τεκμηρίωσε τη θεώρηση για το ηλιακό μας σύστημα και την πλανητική θέση Γής, περί τον ήλιο.

Η Ηλιοκεντρική αυτή θεώρηση θα γίνει πλέον αποδεκτή μετά βασάνων, διώξεων και μάταιων θεολογο – επιστημονικών αντιπαραθέσων, καθώς ύστερα από τεκμηριωμένες παρατηρήσεις Παρατηρησιακών Φυσικών, όπως του Τ. Μπράχε που παρείχε δεδομένα στον Γαλιλαίο, ο οποίος με τη θεώρησή του εκτόπιζε αμέσως τη Γη από το κέντρο του Σύμπαντος Κόσμου.

Απ’ το Γαλλιαίο λοιπόν και με καθοριστική την Νευτώνεια θεώρηση, επήλθαν ανατρεπτικές αλλαγές στην μέχρι τότε Κοσμοθεώρηση και εμπέδώθηκε η ορθή επιστημονική άποψη – θεώρηση για τις πραγματικές διαστάσεις του Σύμπαντος Κόσμου, η οποία θεώρηση δεν είναι ζήτημα προσήλωσης, αλλά γνώσης, διαρκούς αναζήτησης και εν δυνάμει διάψευσης των πάντων, μέχρι να προκύψει ένα νέο Παράδειγμα - Επιστημονική επανάσταση(Κουν).

Ο «ουρανός του Ζαγορίου»

Επειδή από κάθε σημείο της Γης φαίνονται και διαφορετικοί αστέρες, έπεται ότι ο κάθε τόπος έχει και δικό του ουράνιο θόλο, υπ’ αυτή την έννοια και το Ζαγόρι έχει το δικό του ουρανό και το δικό του μάτι προς τον ουρανό, που βλέπει από το πανέμορφο χωριό Φραγκάδες του Δήμου Ζαγορίου.

"Το αστεροσκοπείο στους Φραγκάδες, ιδρύθηκε ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός στα τέλη του 2004, με την επωνυμία: «Αστεροσκοπείο Ζαγορίου» και με έδρα το Δημοτικό Διαμέρισμα Φραγκάδων του Δήμου Τύμφης Ζαγορίου.

Σκοπός του αστεροσκοπείου είναι η διάδοση της αστρονομίας, η δημιουργία λαϊκού αστεροσκοπείου στο Ζαγόρι και η εκτέλεση διαφόρων αστρονομικών παρατηρήσεων.

Το διοικητικό συμβούλιο του αστεροσκοπείου αποτελείται από τους τρεις ιδρυτές του: Νίκο Ματσόπουλο, Κ. Σακκά, Χάρη Καμπάνη και δύο εκπροσώπους του Δήμου Τύμφης. Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος είναι ο κ . Ν. Ματσόπουλος.

Το αστεροσκοπείο θα είναι ανοιχτό για το κοινό σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, ενώ θα διοργανώνει εκπαιδευτικά σεμινάρια για ερασιτέχνες αστρονόμους, φοιτητές και μαθητές, καθώς και εισαγωγικά σεμινάρια για το ευρύ κοινό.

Επίσης στοχεύει στην παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού.

Οι εγκαταστάσεις του αστεροσκοπείου περιλαμβάνουν ένα πετρόκτιστο κτίριο εμβαδού 90 τ.μ. στην κεντρική πλατεία του ΔΔ Φραγκάδων, όπου στεγάζει μία πλήρως εξοπλισμένη αίθουσα διαλέξεων, υπολογιστικά συστήματα, βιβλιοθήκη, καθώς και μία έκταση 2000 τ.μ. σε υψόμετρο 960 μέτρων, όπου είναι εγκατεστημένα διάφορα οπτικά τηλεσκόπια, συνολικά 8 στον αριθμό:

Ένα ισημερινό Cassegrain 14, Δύο Meade LX2000 10 και 12, ένα computerized dobsonian 16, δύο νευτώνια 8 και 6, ένα αχρωματικό διοπτρικό 5 και ένα ηλιακό τηλεσκόπιο 3.

Ακόμα υπάρχει βοηθητικός εξοπλισμός αποτελούμενος από φωτογραφικές μηχανές, ccd αισθητήρες, καταγραφικά και ηλεκτρικό φωτόμετρο. Παράλληλα έχει εγκατασταθεί ένας πλήρης αυτοματοποιημένος μετεωρολογικός σταθμός. Το αστεροσκοπείο άρχισε τη λειτουργία του το 2006 αποτελεί και φαίνεται να αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης μεμονωμένων επισκεπτών και ομάδων ειδικού ή γενικού ενδιαφέροντος, καθώς επίσης ως περιβάλλον μάθησης φιλοξενεί οργανωμένες διδακτικές επισκέψεις σχολικών τάξεων."


Ως Π.Δ.Ν.Π. θεωρούμε ότι, το «Αστεροσκοπείο Ζαγορίου» και με την αρωγή του Δήμου, πέρα απ’ την αυτονόητη καταστατική αποστολή και προσφορά του στη διάδοση και εκλαΐκευση της αστρονομίας και φυσικών επιστημών, καθώς αποτελεί πρόκληση και έναυσμα ενδιαφερόντων ιδιαίτερα στους νέους/ες μας, συμβάλει αποτελεσματικά στη δια βίου μάθηση και ασφαλώς δίνει στο Ζαγόρι, προσελκύοντας και απασχολώντας δημιουργικά τον επισκέπτη που έχει ως προορισμό το Ζαγόρι.

«H Πούλια εβασίλεψε κι ο Αυγερινός εφάνη
και το παιδί μου στο σχολειό κι ακόμα δεν εφάνη.
Tο φεγγαράκι του ’φεγγε κι η Πούλια του μιλούσε
κι ο Αυγερινός ο λαμπερός μου το παρηγορούσε.
O δάσκαλος το μάλωνε με μια ψιλή βεργίτσα,
τα γράμματα τα φόρτωνε στου κόκαρα τ’ν ουρίτσα.
Aφέντης του το μάλωνε, βάλε μυαλό βρε Γιάννη,
γιατί σαράντα κόκοροι μας κάνουν ένα Γιάννη.»
Δημώδες

ΠΗΓΗ:  http://zagoriou.blogspot.com/ 

Το πέτρινο γεφύρι του Πετσιώνη στους Φραγκάδες Ζαγορίου.

Ένα από τα παλαιότερα και επιβλητικότερα γεφύρια του Ζαγορίου είναι το πέτρινο γεφύρι του Πετσιώνη ή Πετσώνη στους Φραγκάδες. Πρόκειται για ένα τρίτοξο γεφύρι, με εντυπωσιακά υψηλό μεσαίο τόξο, το οποίο χτίσθηκε το 1818 με χορηγία του Θεόδωρου Πετσιώνη, από το Δίλοφο Ζαγορίου. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο Θεόδωρος Πετσιώνης, γυρίζοντας κάποτε στο χωριό του από ένα ταξίδι στη Βλαχία, δεν μπόρεσε να περάσει το ποτάμι, γιατί είχε φουσκώσει εξαιτίας καταρρακτώδους βροχής και υποχρεώθηκε να διανυκτερεύσει στο ύπαιθρο, περιμένοντας να υποχωρήσει η στάθμη του νερού. Αυτή η ταλαιπωρία του τον έκανε να πάρει την απόφαση να χρηματοδοτήσει την κατασκευή του γεφυριού. Δαπάνησε για το σκοπό αυτό 1200 ενετικά φλουριά και παράλληλα άφησε στην κοινότητα Φραγκάδων και ένα επιπλέον χρηματικό ποσό για τη συντήρησή του. Ο ιστορικός Λαμπρίδης αναφέρει σχετικά, ότι «ο ευεργέτης ούτος παρέδωκεν εις την Κοινότητα Φραγκάδων, προς ετήσιαν επισκευήν του σπουδαίου τούτου αγαθοεργήματος, γρόσια 1200 της εποχής εκείνης, άπερ έκτοτε κατά το σύνηθες αλλαχού εδαπανήθησαν. Πρόκειται δε το αξιόλογον τούτο έργον σπουδαίως να πάθη ένεκα της παραδειγματικής ακηδείας (αδιαφορίας) των διεπόντων τα της κοινότητος τούτης».

Το γεφύρι, το οποίο ενώνει τις δύο όχθες του Ζαγορίτικου ποταμού, εξυπηρετούσε παλαιότερα την επικοινωνία μεταξύ των Κήπων και της Λεπτοκαρυάς. Αποτελεί μία στιβαρή και περίτεχνη κατασκευή αγνώστων μαστόρων από την περιοχή της Κόνιτσας και είναι ένα απτό δείγμα της περίφημης αρχιτεκτονικής της εποχής του. Το έτος 1973 έγιναν εργασίες για την συντήρησή του και σήμερα ευτυχώς βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Αποτελεί ένα από τα αξιοθέατα των Φραγκάδων, ενώ παράλληλα έχει χαρακτηρισθεί και ως διατηρητέο μνημείο.

Κοντά στο γεφύρι υπάρχει πέτρινο εικόνισμα ενώ σε μικρή απόσταση υπάρχει και δεύτερο εικόνισμα, στο οποίο υπάρχει εντοιχισμένη πλάκα με την ημερομηνία 1866. Πολύ κοντά στο γεφύρι, τα παλαιότερα χρόνια, υπήρχε μύλος, στον οποίο υπήρχαν και δωμάτια για την διανυκτέρευση ταξιδιωτών.

Εάν λοιπόν βρεθείτε στους Φραγκάδες Ζαγορίου, μην παραλείψετε, εκτός των άλλων,  να επισκεφθείτε και το γεφύρι του Πετσιώνη.

Φραγκάδες Ζαγορίου.

Το χωριό Φραγκάδες βρίσκεται στο Νομό Ιωαννίνων, στο Κεντρικό Ζαγόρι και απέχει από τα Γιάννενα 58 χλμ. Μέχρι  την 31-12-2010  ήταν ένα από τα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Τύμφης αλλά από την 1-1-2011 υπάγεται διοικητικά, μαζί με τα υπόλοιπα Ζαγοροχώρια,  στον νέο "Καλλικρατικό" Δήμο Ζαγορίου. Είναι ένα πολύ γραφικό χωριό, χτισμένο αμφιθεατρικά, στην πλαγιά ενός κατάφυτου λόφου, σε υψόμετρο 960 μ. και έχει απεριόριστη θέα σε όλη την γύρω περιοχή.

Σύμφωνα με τον Θ. Σακελλαρίδη, η ίδρυση του οικισμού χρονολογείται πριν από αυτή της Βοτσάς, το 672 μ.Χ. ενώ σύμφωνα με τον ιστορικό Λαμπρίδη, συμπεριλαμβάνονταν στα 14 χωριά του Ζαγοριού που συνθηκολόγησαν το 1431 με τους Τούρκους, με την συμφωνία να αποστέλλονται κάθε χρόνο στην Πόλη 15 στρατιώτες (Βοϊνίκοι). 

Το χωριό άρχισε να μεγαλώνει κατά το έτος 1583, όταν συγκεντρώθηκαν σ’ αυτό οι κάτοικοι των διαφόρων οικισμών που διαλύθηκαν.

Την ονομασία Φραγκάδες, την πήρε από το όνομα του Αντώνιου Φράγκου, ο οποίος μαζί με άλλους σωματοφύλακες, δολοφόνησε στις 23 Δεκεμβρίου του 1384 τον Σέρβο ηγεμόνα των Ιωαννίνων Θωμά Πρελούμποβιτς, που είχε το χωριό κτήμα του την εποχή που η  Ήπειρος ήταν Σερβοκρατούμενη.

Τα σπίτια του χωριού είναι πετρόχτιστα και τα περισσότερα είναι στεγασμένα με την παραδοσιακή πλάκα του Ζαγορίου. Υπάρχουν όμως και κάποια που φέρουν σκεπή από κεραμίδι. Αυτό οφείλεται στο γεγονός  ότι οι Φραγκάδες, όπως και άλλα Ζαγοροχώρια, γνώρισαν την καταστροφική μανία των Γερμανών, οι οποίοι στις 23 Οκτωβρίου του 1943 έκαψαν τα περισσότερα από τα σπίτια του.

Ο Θ. Σακελλαρίδης στο βιβλίο του «Φραγκάδες» γράφει σχετικά με την εικόνα του χωριού πριν και μετά το κάψιμο τα ακόλουθα:

«Προτού καεί το χωριό είχε πανέμορφα επιβλητικά σπίτια με δύο και τρεις ορόφους, χτισμένα από τον πολύχρονο μόχθο και ιδρώτα των ντόπιων και ξενιτεμένων Φραγκαδιωτών. Από τα 120 που είχε κάηκαν περίπου τα 80 που ήταν και τα καλύτερα. Τα λίγα που έμειναν μαρτυρούν την αρχοντιά, τον πολιτισμό και το καλαίσθητο πνεύμα που διέκρινε κάθε Φραγκαδιώτη. Φυσικά τα σπίτια αυτά τα έφτιαχναν μόνον οι πλούσιοι και αποτελούσαν, εκτός από επίδειξη οικονομικής ευμάρειας και έναν τρόπο να ασφαλίζουν το βιός τους, αφού η ληστεία στα χωριά του Ζαγοριού βρισκόταν σε μεγάλη έξαρση στα χρόνια της τυραννίας. Οι πλακόστρωτες αυλές με καλοπελεκημένους οβορούς από βαριές δρύινες πόρτες, συμπλήρωναν τον πλούτο και το μεράκι του νοικοκύρη. Τα σπίτια που χτίστηκαν ύστερα από το κάψιμο και υπάρχουν σήμερα, δεν μπορούν να συγκριθούν και να παραβγούν μπροστά σ’ εκείνα που είχε το χωριό προτού καεί. Τα έργα του ανώνυμου σμιλευτή της πέτρας και του ξύλου, του ασπούδαστου μάστορα από τα χωριά της Κόνιτσας και του διακεκριμένου ζωγράφου των Χιονιάδων, μένουν αθάνατα. Τα βλέπουμε στις επιβλητικές εκκλησίες και στα ταπεινά ξωκκλήσια, στα καλντερίμια και στα τζάκια του χωριού. Τα βλέπουμε στα περίφημα τοξωτά γεφύρια, που κάνουν ευκολοδιάβατα τα ποτάμια και τους ορμητικούς χείμαρρους. Έργα αιωνόβια, που είναι σημάδια ενός αξιόλογου πολιτισμού που είχε αναπτυχθεί από τον 18^ο αιώνα στο Ζαγόρι».

Το σημαντικότερο από τα αξιοθέατα του χωριού είναι η μεγάλη πετρόχτιστη εκκλησία του Αγίου Δημητρίου που βρίσκεται στην  πλατεία του και είναι χτισμένη το 1799. Το καμπαναριό της, ύψους 12 περίπου μέτρων, είναι  κι αυτό πετρόχτιστο, έχει  σχήμα εξαγώνου και, όπως προκύπτει από εντοιχισμένη επιγραφή, έχει χτισθεί το 1833.

Άλλα αξιοθέατα του χωριού είναι το πέτρινο γεφύρι του Πετσιώνη, ο παλιός νερόμυλος, τα ξωκκλήσια, οι πετρόχτιστες βρύσες και τα καλντερίμια του ενώ δεν θα πρέπει να παραλείψουμε ότι στους Φραγκάδες διατηρεί παραδοσιακή κατοικία και ο σημερινός Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας ο κ. Κάρολος Παπούλιας. 

Τα τελευταία χρόνια το χωριό διαθέτει και τουριστική υποδομή. Οι επισκέπτες του, πέρα από τα αξιοθέατα που προαναφέρουμε, μπορούν να απολαύσουν την υπέροχη φύση του αφού, το χωριό, περιβάλλεται από άφθονα δάση και χείμαρρους με τρεχούμενα νερά, που δίνουν ξεχωριστή ομορφιά στο τοπίο.

Από τους Κήπους στη Δολιανή.

Ίσως κάποιοι αναρωτηθούν για την αναφορά μας στα χωριά Κήποι, Νεγάδες, Φραγκάδες, Λεπτοκαρυά, καθώς αυτά θεωρητικά ανήκουν στο Κεντρικό Ζαγόρι. Είναι πολλοί όμως αυτοί που χρησιμοποιούν αυτή τη διαδρομή για να επισκεφθούν το Ανατολικό Ζαγόρι, και σίγουρα είναι κρίμα να βρεθείτε εδώ πάνω και να μη διανύσετε τα μόλις 30 χλμ. μια διαδρομής που θα σας μείνει αξέχαστη. Οι Κήποι απέχουν μόλις 38 χλμ. από τα Ιωάννινα και τα σπίτια του χωριού είναι κτισμένα αμφιθεατρικά στην πλαγιά. Ήταν παλιά πρωτεύουσα του Ζαγοριού και ονομάστηκε έτσι από τους πολλούς κήπους που βρίσκονται γύρω από το Μπαγιώτικο ρέμα το οποίο κυλάει στη νότια πλευρά του. Γύρω από τους Κήπους είναι συγκεντρωμένα τα περισσότερα πέτρινα γεφύρια της περιοχής: