Τσάι του βουνού (Sideritis clandestina)

Πολυετής, αυτοφυής πόα ύψους έως 50 εκ., ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών (Lamiaceae).  Έχει φύλλα αντίθετα, χνουδωτά, λίγο οδοντωτά. Τα βράκτια είναι σχετικά μεγάλα, με χαρακτηριστικό σχήμα –απότομα μυτερά- και υπερκαλύπτουν τα άνθη. Βρίσκεται σε πετρώδεις και βραχώδεις θέσεις, σε μεγάλα υψόμετρα. Καταναλώνεται ευρύτατα στην Ελλάδα για τη κατασκευή αφεψημάτων και επειδή το μεγαλύτερο μέρος των φυτών που καταναλώνονται προέρχεται από αυτοφυείς πληθυσμούς, κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Το μέρος του φυτού που συλλέγεται είναι η ταξιανθία σε πλήρη άνθηση μαζί με 5-6 cm βλαστού. Οι ανθοφόροι βλαστοί ξηραίνονται ώστε να μπορούν να διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

 

Φαρμακευτικές ιδιότητες: Τα δραστικά συστατικά του τσαγιού είναι η καφεΐνη που είναι διεγερτικό του νευρικού συστήματος, αλλά υπάρχουν και ίχνη θεοβρωμίνης που είναι διουρητική ουσία και δρα στο αναπνευστικό σύστημα. Τα νωπά φύλλα του είναι αρκετά πλούσια σε βιταμίνη C. Το έγχυμα του φυτού χρησιμοποιείται σαν χωνευτικό, διουρητικό σε πεπτικές διαταραχές και σαν διεγερτικό του εγκεφάλου και των μυών. Εξάλλου επιταχύνει την αναπνοή.
Η μακρόχρονη όμως και σε μεγάλες δόσεις χρήση του τσαγιού μπορεί να προκαλέσει ελαφρά δηλητηρίαση που εκδηλώνεται με αϋπνία, αδυνάτισμα, απώλεια όρεξης και προβλήματα του νευρικού συστήματος.
Το παρασκευαζόμενο αφέψημα με το όνομα «Τσάι του Βουνού» παρουσιάζει πολλές ευεργετικές ιδιότητες, οι οποίες οφείλονται στα συστατικά του αιθέριου ελαίου του, όπως για παράδειγμα στα φλαβονοειδή.   Το αφέψημα από το φυτό προτιμάται πολύ από τους Έλληνες, ειδικά τους χειμερινούς μήνες, λόγω της ευεργετικής του επίδρασης σε κρυολογήματα και φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, ιδιότητες που ενισχύονται με την προσθήκη μελιού. Οι ευεργετικές επιδράσεις οφείλονται στην  αντιφλεγμονώδη, βακτηριοστατική και αντιοξειδωτική δράση του. Ακόμη θεωρείται ευστόμαχο, εφιδρωτικό, τονωτικό, αντιερεθιστικό και αντιαναιμικό διότι περιέχει Fe (Floca et al 1981). Μόλις τελευταία ανακαλύφθηκε άλλη μια φαρμακευτική ιδιότητα του τσαγιού.
Προλαμβάνει την εμφάνιση της οστεοπόρωσης.
Οργανοληπτικά το ρόφημα είναι πολύ εύγευστο και αρωματικό, ενώ μπορεί να καταναλωθεί ζεστό ή κρύο, με ζάχαρη, μέλι ή και σκέτο.

 
ΠΗΓΗ:  www.dolo.gr 

Εικόνες από την περιοχή της Λάιστας Ζαγορίου!

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από τα δάση στην περιοχή της  Λάιστας Ζαγορίου και τις βρήκα στο facebook.com στη σελίδα του χρήστη Laista Zagori

Δεν θα ήταν άσχημα σήμερα που είναι πρωτομαγιά να κάνετε μια εκδρομή στα όμορφα δάση της περιοχής μας. Γυφτόκαμπος, Ηλιοχώρι, Λάιστα και Βρυσοχώρι είναι ένας καλός προορισμός για να απολαύσει κάποιος τις ομορφιές της ανοιξιάτικης φύσης. 

Καλό μήνα σε όλες τις φίλες και τους φίλους της σελίδας!

Ορχιδέα!

Το Ζαγόρι μας είναι γεμάτο φυτά, πολλά εξ αυτών ανήκουν στο είδος των ορχιδέων. Και είναι πανέμορφα σαν τα φωτογραφίζεις από κοντά όπως αυτή την μικρή ορχιδέα που . . .

 . . . το Ζαγορίσιο όνομά της είναι Σαλέπι! Το βρίσκεις παντού, αλλά δεν ήρθε η ώρα να μαζευτεί ακόμη. Όταν με το καλό ωριμάσει θα σας πω πότε και πως μαζώνεται! 

ΠΗΓΗ:  http://vradeto1340.blogspot.com/

Κρόκος!

Ξεπρόβαλλε στις ραχούλες της Γκαμήλας ο κρόκος μας. 

Σε λίγες μέρες θα είναι πανέμορφα εκεί πάνω στον Αυγερινό. 

ΠΗΓΗ:  http://vradeto1340.blogspot.com/

Πρίμουλα-Primerose.

Την εποχή αυτή, οι περιπατητές που τριγυρνούν στην περιοχή του Ζαγορίου, θα συναντήσουν σε πολλά μέρη το λουλούδι της διπλανής φωτογραφίας. Πρόκειται για το φυτό Πρίμουλα, το οποίο ανθίζει στο τέλος το χειμώνα και προαναγγέλει τον ερχομό της άνοιξης. Εγώ το βρήκα την Κυριακή σε πάρα πολλά σημεία στη χαράδρα του Αώου, πηγαίνοντας για τη Μονή Στομίου και άκουσα για πρώτη φορά ότι τα άνθη του τρώγονται ωμά. Αυτό με οδήγησε να αναζητήσω περισσότερες πληροφορίες για το φυτό αυτό, γιατί μπορεί να το βλέπουμε στη φύση αλλά δεν το γνωρίζουμε όλοι μας.

Βρήκα αρκετές πληροφορίες αλλά επέλεξα να σας μεταφέρω αυτές που διάβασα στη σελίδα www.valentine.gr  :

Τα φυτά του γένους της πρίμουλας είναι γνωστά σαν Primrose (πρώτο ρόδο). Οι πρίμουλες είναι κυρίως σκληρά ποώδη πολυετή φυτά και είναι ενδημικά στην Ευρώπη και την Ηπειρωτική Ασία, την Ιάβα και την Βόρειο Αμερική. Το γένος της πρίμουλας είναι μεγάλο και εξαπλώνεται σε 425 είδη που απαντώνται σε υγρές και κρύες περιοχές του Βορείου Ημισφαιρίου με τον μεγαλύτερο αριθμό αυτών των ειδών να βρίσκεται συγκεντρωμένος στα Ιμαλάια και στην Κίνα. Περισσότερα από 334 είδη φυτρώνουν σ' αυτές τις περιοχές. Η Ευρώπη έχει 33 είδη και η Βόρεια Αμερική 20. Λίγα είδη έχουν βρεθεί και στο Νότιο Ημισφαίριο.

Μερικές ποικιλίες πρίμουλας, όπως η P. vulgaris, (η αγγλική Primrose), βγάζουν τα λουλούδια τους μονά επάνω σε στελέχη που υψώνονται κατευθείαν από τη βάση του φυτού. Άλλες ποικιλίες, όπως η P. denticulata, η P. obconica και η P. elatior, παράγουν τα συμπλέγματα των λουλουδιών τους σε ένα κεφάλι ή ομπρέλα στην κορυφή του ανθικού στελέχους. Σε άλλη κατηγορία, τα λουλούδια φυτρώνουν παραταγμένα σε ανθικούς κύκλους, τοποθετημένα κατά μήκος του ανθικού στελέχους. Μερικές πρίμουλες είναι κατάλληλες για βραχόκηπους, άλλες για κήπους με λιμνούλες, άλλες για δασόκηπους και άλλες για παρτέρια, θερμοκήπια και μικρούς κήπους.

Οι πραγματικές καταβολές της πρίμουλας σαν καλλιεργούμενο είδος είναι χαμένες στην ομίχλη του χρόνου. Από την εποχή της Ελισάβετ διάφορες διασταυρώσεις της κοινής πρίμουλας (P. vulgaris), και της πολυανθούς πρίμουλας (P. veris), σχημάτιζαν ήδη εντυπωσιακές συνθέσεις στους αγγλικούς κήπους. Οι πρώτες διπλές πρίμουλες ήταν κίτρινες ή άσπρες και οι χρωματιστές πρίμουλες φαίνεται πως ήταν άγνωστες μέχρι το 1638, όταν η P. vulgaris υποείδος sibthorpii, ενδημικό του Καυκάσου της Ελλάδας και του βόρειου Ιράκ ανακαλύφθηκε. Από το 1648 οι βοτανικοί κήποι της Οξφόρδης παρουσίαζαν πορφυρές, μπλε, άσπρες και διπλές άσπρες ποικιλίες.

Η πρίμουλα, ένα από τα πρώτα λουλούδια που προαναγγέλλουν τον ερχομό της άνοιξης και το τέλος του χειμώνα, δεν σταματά ποτέ να  μας προκαλεί ευχαρίστηση. Τα λουλούδια της τρώγονται σε σαλάτες και χρησιμοποιούνται στην παρασκευή μαρμελάδας και ποτών, και τα φύλλα της χρησιμοποιούνται σαν λαχανικά. Η πρίμουλα χρησιμοποιήθηκε στην λαϊκή ιατρική σαν σημαντικό φάρμακο στις μυϊκές ρευματοπάθειες, παράλυση και αρθρίτιδα.

Στη γλώσσα των λουλουδιών η πρίμουλα συμβολίζει δύο πράγματα. Την νεότητα και την πρώτη αγάπη αλλά επίσης την αναπαράσταση ενός πρόωρου θανάτου. Πρίμουλες διασκορπίζονταν πάνω σε τάφους (όπως αναφέρει ο Σαίξπηρ στην "Χειμωνιάτικη Ιστορία"). Σύμφωνα με κάποιούς μύθους, η πρίμουλα ήταν μέσο προστασίας ενάντια στις μάγισσες και προφύλασσε τα βοοειδή από ασθένειες. Τρώγοντας μια πρίμουλα, έλεγε ο μύθος, μπορούσες να δεις νεράιδες και αν έβρισκες μια πρίμουλα με πέταλα έφερνε τύχη.

 

Πηγή:
http://www.botany.com/primula.html
http://www.discoveredmonton.com/devonian/getgro38.html
http://www.therepertoire.com/herbs/herbs.htm
http://www.needleworksamplers.com/Simply_Samplers/ sampler_motifs.shtml

Τα μανιτάρια - η τροφή των θεών!!!

       Στην περιοχή του Ζαγορίου υπάρχουν διάφορα είδη γνωστών αυτοφυών μανιταριών και αυτό ήρθε να μου το θυμίσει η ενημερωτική πινακίδα, που βλέπετε στη διπλανή φωτογραφία.
 Την συνάντησα σε κάποια επίσκεψή μου στο Ανατολικό Ζαγόρι, λίγο μετά το χωριό Γρεβενίτι, καθώς πήγαινα για το Φλαμπουράρι.

Το κείμενο είναι αρκετά συνοπτικό αλλά μας δίνει βασικές πληροφορείες γύρω από τα μανιτάρια και σας το μεταφέρω αυτούσιο.

Η τροφή των Θεών

Τα μανιτάρια με διαρκή παρουσία στη γη πάνω από εκατομμύρια χρόνια, αναπτύσσονται από τις πολικές περιοχές έως τις ερήμους, καθώς και από τα τροπικά δάση έως τα οικοσυστήματα των δασών των εύκρατων περιοχών. Για τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους, ήταν τροφή των θεών, αποτέλεσμα της ορμής των κεραυνών του Δία που έπεφταν στο έδαφος κατά τη διάρκεια της θύελλας.  Στην Ελλάδα, με τους ήπιους και  βροχερούς χειμώνες, τα σχετικώς θερμά και ξηρά καλοκαίρια και τη μεγάλη ηλιοφάνεια όλο σχεδόν το χρόνο, ο περιηγητής μπορεί να συναντήσει είδη μανιταριών.
Στην τυπική του μορφή το σώμα των μανιταριών αποτελείται από το καπέλο (πίλος), το πόδι (στύπος), τα φυλλαράκια,  το δακτυλίδι, τα λέπια και τη βόλβα,  ενώ η διάρκεια της ζωής του δεν ξεπερνά τις λίγες ώρες ή ημέρες. Η σύντομη αυτή διάρκεια της ζωής των μανιταριών οδήγησε τη φύση για λόγους οικονομίας και διατήρησης της πληθυσμιακής ποικιλομορφίας στην παραγωγή από αυτό, εκατομμυρίων σπορίων που μπορούν να μεταφερθούν από το νερό, τον άνεμο ή τα ζώα στο κατάλληλο οικοσύστημα για αναπαραγωγή όταν οι συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας καταστούν ιδανικές, κυρίως τις περιόδους της Άνοιξης και του Φθινοπώρου.
Ξεπροβάλλοντας λοιπόν, ανάμεσα από λεύκες, ιτιές, βελανιδιές, οξιές, πεύκα, έλατο και σφενδάμια κινητοποιούν τον περιηγητή να τα αγγίξει, να τα μυρίσει και γιατί όχι να τα γευτεί. Στην Ήπειρο τα πλέον κοινά απαντούμενα εδώδιμα είδη είναι οι Κανθαρέλλες (Contharellous cibarius), τα Βασιλομανίταρα ή Καλογεράκια (Boletus edulis Boletus aureus), το Ύδνο ή καρφί  (Hydnum repandum), οι Τρομπέτες (Craterellus cornicopiooiodes), η Μακρολεττίστα ή Ζαρκαδίσιο (Macrolepiota procera), ο Πλευρώτος ο οστεώδης (Pleurοτus ostreatus), οι Ραμάριες ή Κοράλλια (Ramaria largentili),  οι Μορχέλες  (Morel sp.), ο Αμανίτης του Kαίσαρα (Amanita casearia), αλλά και το κλασσικό μανιτάρι του παραμυθιού των παιδικών μας χρόνων με τις παραισθησιογόνες ιδιότητες, ο Αμανίτης ο μυγοκτόνος (Amanita muscaria).

Οι πρώτοι κρόκοι!

Ξεμύτησαν μέσα από τα χιόνια και ολάνθιστοι, δίνουν το νέκταρ τους στα έντομα που και αυτά πετούν στον ζεστό καιρό. Βέβαια ο χειμώνας δεν τελείωσε αλλά οι κρόκοι έχουν την σειρά τους! 

ΠΗΓΗ:  http://vradeto1340.blogspot.com/

Προστασία ή καπηλεία; *

Η Καίτη Στατηρά καταγράφει τον προβληματισμό της για το πώς γίνεται η διαχείριση της φυσικής κληρονομιάς του τόπου μας. Σημείο αναφοράς της το δάσος της Τύμφης, ένα δάσος στο οποίο, όπως σημειώνει, άρχισε να αλλάζει προς το χειρότερο με ευθύνη του δασαρχείου.
    Σ' αυτόν τον τόπο δεν γίνεται όποιος αγαπάει τη φύση να κοιμάται του καλού καιρού. Θα ήταν τουλάχιστον αφέλεια. Στη ζωή μας έχουμε καταγράψει πάρα πολλές ωραίες και βαρύγδουπες λέξεις από επιφανείς ανθρώπους. Με καθεμία από αυτές κάτι βάζουν σκοπό να πάρουνε αυτοί οι επιφανείς από εμάς, πίσω από τη λέξη που υπόσχεται να ομορφήνει την ζωή κρύβεται η αποκοίμηση, η χειραγώγηση, η εξαγορά, η απληστία του άρπαγα, η κερδοσκοπία. Έτσι η «διαχείριση δασών» μεταφράζεται εκμετάλλευση της φύσης για κέρδη, «ανάπλαση» εξανθρώπιση, εξημέρωση ή αστικοποίηση της φύσης, «δασικοί δρόμοι»  ρημαδιό στη χλωρίδα και την πανίδα εκτός κι αν είναι για πυρασφάλεια. Όταν μου λένε «για το καλό σου» ή «για το καλό της φύσης», κάτι θέλουν να πάρουν.

Τα τελευταία χρόνια τόβλεπα νάρχεται. Εκατοντάδες κομμένα πεύκα και έλατα στον δρόμο του δήμου Τύμφης. Αιωνόβια. Περήφανα. Κατά συστάδες έφαγαν χώμα. Πυροπροστασία; Το εύφλεκτο υλικό από τα ξεκλαρίσματα και τις χιλιάδες των κουκουναριών, το debris, που πετάχτηκε στις πλαγιές, μαρτυράει το αντίθετο, και το καλοκαίρι του 2008 ήμασταν τυχεροί που δεν πήραμε φωτιά. Ακόμα συνεχίζεται η κοπή των δέντρων που πλαισιώνουν τον δρόμο μέχρι Λάιστα και Ηλιοχώρι. Ακάθεκτα. Μπήκαν στα φυλλοβόλα. Κάτω οι πανύψηλες χρυσοχάλκινες οξυές, κάτω οι πορφυροί ξεροπλάτανοι. Αδιάκριτα. Αψυχολόγητα. Απογυμνώνονται οι ρεματιές από τα στολίδια τους, το δάσος οπισθοχωρεί, ανοίγεται ο δρόμος! Πρώτη φορά βλέπω τέτοια απροκάλυπτη αλαζονεία του ανθρώπου, τέτοια περιφρόνηση της φύσης. Το φθινόπωρο κανένας πίνακας, κανένα ποίημα δεν μπορεί να περιγράψει την πανδαισία των χρωμάτων στην Τύμφη. Tα δάση μας με τα αγριοπλατάνια pseudoplatanus είναι τα μοναδικά στην Ελλάδα και είναι αυτά που κάνουν το Ζαγόρι ξεχωριστό. Tα φυλλοβόλα είναι φυσικοί πυροσβέστες. Απορώ, γιατί θα πρέπει να φέρνουμε την πόλη μας στο δάσος κι όχι τα δέντρα στην πόλη; Τι είδος ανθρώπου θα το εκτιμήσει αυτό;

  Ένα άλλο θέμα για το οποίο υπεύθυνοι είναι οι ίδιοι είναι οι δασικοί δρόμοι που υπάρχουν και στα τελευταία προπύργια της  άγριας φύσης για να βγάζουν ξυλεία. Έτσι μπήκαν στο παρθένο οξυόδασος με τα μοναδικά αιώνια χιόνια και τις παγετωνικές λιμνούλες, ξύλευσαν το 2007, πήγαν ένα βήμα πιο πάνω και ξαναξύλευσαν το 2009 με εν μέρει επικαλυπτόμενη υλοτομία.
Αν νοιαζόταν να κοιτάξουν θα έβλεπαν και θα προλάβαιναν υπερβάσεις, θα έβλεπαν ξέφωτα, ξεκλαρίσματα, πλαγιές σε κίνδυνο. Θα πρόσεχαν ότι κόβοντας μόνον οξυές ανοίγουν χώρο για τα έλατα και τα πεύκα που λαθροβιώνουν εν μέσω των οξυών και είναι τα πρώτα που πιάνουν και διαδίδονται. Εκτός κι αν στη μελέτη σας επιζητάτε την αλλαγή του οικοσυστήματος -και του ονόματος της Τσούκα Ρόσσα. Θάβλεπε το Δασαρχείο πως στην πλαγιά, πάνω ακριβώς από τη λιμνούλα, εκσκαφέας ξανακάνει αυτό που ξαναέκανε πριν κανα-δυό χρόνια, αμμοληψία και καταστροφή του τοπίου. Θα έβλεπαν και δέκα μεγάλα λάστιχα πεταμένα στον πάτο της εποχιακής λιμνούλας, ακριβώς εκεί απ’ όπου υδρεύεται το κεντρικό Ζαγόρι. Μακάρι να τα μελετάτε καλά τα πράγματα και να έχετε παρατηρήσει πως στις πάλαι ποτέ χρωματιστές πλαγιές σιγά-σιγά αλλά σταθερά κατεβαίνουν τα αειθαλή και δη τα πεύκα, εκτοπίζοντας τα φυλλοβόλλα, αλλάζοντας το τοπίο, καθότι αυτό που κατά κόρο ξυλεύεται είναι οι δρύς, οι οξυές, τα σφεντάμια, τα ξεροπλατάνια  από τους ντόπιους -φυσιολογικά- και από σας με τις διαχειριστικές μελέτες. Προσωπικά δεν θέλω να δώ καμιά μελέτη. Βλέπω το δάσος κι όλο και κάτι μαθαίνω. Γιατί δεν φτάνει να γεννηθείς, ή να ζείς σ’ αυτό ή από αυτό, να θέλεις να ζεις σ’ αυτό έχει σημασία. Έτσι μπορείς να νοιώσεις την ιερότητα του κάθε δέντρου, του κάθε πλάσματος, την ομορφιά της βιοποικιλότητας, την προνοητικότητα της φύσης. Προσέχω τη δική σας ευαισθησία και δεν την βλέπω. Δεν την βλέπω καν στην αλλαγή των «καιρών». Παραιτηθείτε λοιπόν ή αποδείξτε την. Σίγουρα δεν μονοπωλώ ευαισθησία και πολλοί εκεί μέσα αγαπάνε την φύση και την πονάνε. Όμως το πρώτο που κάνουν κάποιοι είναι να υπεραμύνονται του δασαρχείου. Μα για να προστατεύετε το δάσος είσαστε εκεί. Αυτά που διαχειρίζεσθε είναι όλων, η φύση είναι η κληρονομιά του ανθρώπου κι όταν είναι αυτή καλά είναι και ο άνθρωπος καλά. Η υλοτομία υπήρχε από πάντα αλλά ωφελώντας και τον άνθρωπο και το δάσος. Τώρα παραγίναμε πολλοί, η κοινωνία παραέγινε υλιστική και καταναλωτική, η ισορροπία είναι λεπτή, οι αποφάσεις δύσκολες, αλλά πρέπει να είναι σοφές και γενναίες. Η διαχείριση μιας τέτοιας φυσικής κληρονομιάς είναι τεράστιο έργο. Θέλει αγάπη, γνώση, επίγνωση των ευθυνών και κότσια για να την προστατέψεις από τον μοναδικό εχθρό που έχει την βλακεία και την απληστία του ανθρώπου. Ποιος θα την προστατέψει; Τα αρπαχτικά παραφυλάνε παντού.

   Και ήρθε αυτός που είχε όραμα και ήθελε σώνει και καλά να σώσει τους Γιαννιώτες... Ν’ αφήσει το όνομά του στην ιστορία ως σωτήρας... Με επιστήμονες βαριούς, τεχνοκράτες και ομογάλακτους έκατσαν στο ίδιο τραπέζι, έκοψαν, έραψαν και παρουσίασαν το σχέδιο που κατεργάστηκαν ευφυή μυαλά για το καλό μας...  Ευτυχώς αποσοβήθηκε ο κίνδυνος. Όμως καθόλου δεν ησυχάζω. Αυτός δεν είναι τόπος για να ησυχάσεις. Οι οραματιστές της κακιάς ώρας  έβαλαν στον νου να ξεζουμίσουν τον Αώο, από αιώνιο ποτάμι να το ξεφτιλίσουν σε ρυάκι, αδίστακτα και ύπουλα να εισβάλλουν στην καρδιά του εθνικού δρυμού και να συνεχίσουν τη μεγαλοφυή καταστροφή μέχρι την πόλη. Ντελίριο απληστίας, αλαζονείας και ασυδοσίας. Κύριοι μην κρύβεστε πίσω από το δάχτυλό σας. Δεν σας περισσεύει η αγάπη για τον άνθρωπο. Άλλες είναι οι αγάπες σας. Είσαστε πολύ μικροί για να παίρνετε αποφάσεις για τις τύχες της φύσης και του ανθρώπου. Και τα σχέδια για τον Αμάραντο να τα ξεχάσετε. Κι ό,τι άλλο φαντασμένο βάλατε στο μυαλό σας εις βάρος του οικοσυστήματος της  λίμνης. Γιατί λεηλατώντας και υποβαθμίζοντας τη φύση, λεηλατείτε εμάς. Οι καιροί έχουν στραφεί υπέρ της φύσης, κύριοι της οποιασδήποτε εξουσίας.  Γιατί είναι είδος υπό εξαφάνιση, απειλούμενο από τον πολιτισμό και την ανάπτυξη. Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες με σοβαρότητα προσπαθούν να κατευθυνθούνε σ’ έναν πολιτισμό συμβατό με τη φύση. Σε εμάς πολιτισμός είναι το νερό να το ληστεύουμε από τη φύση για να το δίνουμε σε επιχειρηματίες. Προνοείστε αλλιώς, κύριοι. Όχι με το εύκολο εμπόρευμα, τη φύση. Ούτε φωνή έχει, ούτε συνήγορο. Την αγάπη μας μόνον έχει. Και την επαγρύπνηση του κάθε ενός μας. Και οι πιο πεινασμένοι -κυριολεκτικά- λαοί σέβονται την φύση. Γιατί γι’ αυτούς δεν είναι αλλότρια. Τα δείγματα γραφής της ξέχωρης -από τη μητέρα-γη κουλτούρας αμέτρητα και εφιαλτικά. Μόνον η πρώην ΕΣΣΔ έχασε την λίμνη Αράλη την τέταρτη μεγαλύτερη στον κόσμο σε δυο δεκαετίες για χάρη της ανταγωνιστικής ανάπτυξης. Και κάτι άλλο. Δεν ψηφίζουμε μεσσίες. Εντολοδόχοι του λαού είσαστε, να σκύβετε, να ακούτε και να σέβεστε. Και να μην εκμεταλλεύεστε το ότι ο πολίτης είναι χωμένος στην καθημερινότητα. Και που και που, μάθετε το, κοιτάει γύρω του γιατί ονειρεύεται. Γιατί θέλει τα παραμύθια που θα λένε τα παιδιά του στα παιδιά τους κι αυτά στα δικά τους να είναι όπως αυτά που τούλεγαν οι παππούδες του, με πλάσματα της γης, βουνά, νερά, δάση και θάλασσες.
Παράλειψα να σχολιάσω τις βιωσιμότητες όλων αυτών των σχεδίων σας. Το κάνουν άλλοι.
Εμένα με ενδιαφέρει η βιωσιμότητα του ανθρώπου, όχι απλά να επιβιώνει αλλά να ζει, κι' αυτό είναι αξεδιάλυτα συνυφασμένο με τη βιωσιμότητα της φύσης-γης.

• Το άρθρο της κ. Καίτης Στατηράς είναι αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Ηπειρωτικός Αγώνας».

ΠΗΓΗ:  iliochori.eu

Ρόμπολο.

Ένα από τα δέντρα που απαντάται στην περιοχή μας είναι και το ρόμπολο. Θα το συναντήσετε σε δυσπρόσιτες πλαγιές της Τύμφης. Είναι δέντρο αειθαλές με ύψος από 20 έως 30 μ. και φύεται σε ορεινές περιοχές με υψόμετρο  από 1300 μ. έως 2400 μ. εκεί που κανένα άλλο ελληνικό δέντρο δεν μπορεί να φτάσει. Ο κορμός του είναι χοντρός και ίσιος όπως και τα κλαδιά του. Ο φλοιός του είναι σταχτόλευκος και οι βελόνες σχηματίζουν τούφες στις άκρες των κλαδιών του. Είναι δέντρο αιωνόβιο, πολύ ανθεκτικό στο ψύχος, το οποίο  εντυπωσιάζει τους φίλους του βουνού, του κυνηγιού και της ορειβασίας. Το ξύλο του είναι πολύ γερό και αρωματικό και είναι ιδανικό για την κατασκευή εργαλείων, οικιακών ειδών αλλά κυρίως κρασοβάρελων. 

 Ο Γιώργης Καρατζιάς από το Ηλιοχώρι, στο βιβλίο του με τίτλο «Η πρώτη ανάβαση και το τελευταίο τρόπαιο», που είναι μία κυνηγετική αφήγηση και περιγράφει την πρώτη ανάβασή του στη Γκαμήλα, αναφέρεται στα ρόμπολα που συνάντησε, γράφοντας τα εξής:

…. Μπροστά μας απλώνονταν μια στενή λωρίδα γης, σκεπασμένη με ανάρια, πολύχρονα ροζάρικα πεύκα. Μα δεν ήταν πεύκα! Όπως μας εξήγησε ο γέρο Μιμίσης, ήταν ρόμπολα. «Απ’ αυτά πρόσθεσε, τα ρόμπολα φτιάχνει τις τσιότρες ο γερο Βακάρος, που κάνουν το κοκκνέλι ρετσινάτο και μοσχομύριστο». Πράγματι! Ολούθε τα δέντρα αυτά σκορπούσαν την ευωδιά τους. Ολάκερη η περιοχή μοσχομύριζε! …

Προσωπικά αισθάνομαι ευτυχής που είδα από κοντά αυτό το δέντρο στο φυσικό του περιβάλλον. Συγκεκριμένα, πριν λίγα χρόνια, ανεβήκαμε με έμπειρο οδηγό από το Πάπιγκο στη Δρακόλιμνη και κατεβήκαμε στη συνέχεια στη Μονή Στομίου. Στη διαδρομή της κατάβασης συναντήσαμε αρκετά ρόμπολα. Ήταν δέντρα γιγάντια τα οποία ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά και πολλά από αυτά ήταν σημαδεμένα από την πάλη τους με τα στοιχεία της φύσης και τους κεραυνούς. Αν και η διαδρομή ήταν αρκετά δύσκολη, θα ξαναπήγαινα μόνο για να θαυμάσω, για άλλη μια φορά, αυτά τα αιωνόβια δέντρα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:  Τις φωτογραφίες που χρησιμοποίησα τις βρήκα στο google.

Τσάι του βουνού. Ένα βότανο που αφθονεί στα βουνά του Ζαγορίου.

Το τσάι του βουνού είναι ένα από τα βότανα που υπάρχουν σε αφθονία στα βουνά της περιοχής μας. Από μικρό παιδί θυμάμαι τον παππού  μου ν'  ανεβαίνει το καλοκαίρι στο βουνό για να μαζέψει τσάι. Και το χειμώνα, με το που κρυολογούσε κάποιος στο σπίτι, αμέσως βράζαμε τσάι για να πιεί και μοσχομύριζε το σπίτι. Είναι ένα από τα βότανα που χρησιμοποιείται ευρέως στα σπίτια μας ακόμη και σήμερα. Τι είναι όμως το τσάι του βουνού και τι ιδιότητες έχει; Ας το γνωρίσουμε λίγο καλύτερα μέσα από τις πληροφορίες που βρήκαμε στη σελίδα www.kalarrites.com

Τσάι του Bουνού ή Sideritis

Με την επιστημονική του ονομασία sideritis syriaca της οικογένειας των Lamiaceae, το γνωστό σε όλους μας τσάϊ του βουνού, έχει τον τελευταίο καιρό κατακλίσει στο διαδύκτιο τις ιστοσελίδες των φαρμακολόγων, βοτανολόγων και όσων ερασιτεχνών στρέφονται προς την άγρια χλωρίδα της πατρίδας μας για να βρουν το ελιξήριο της ευζωΐας. Το μικρό αυτό πολυετές φυτό, ο θάμνος που φυτρώνει ανάμεσα στις μικρές σάρες , στις απόκρημνες πετρώδεις πλαγιές που κατρακυλούν μέχρι τον Χρούσια, είναι θαυματουργό. Ναι μεν εμφανίζεται στα ορεινά ολόκληρης της νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά στην Πίνδο, το τσάϊ του βουνού ανήκει σε κάποιο ανώτερο είδος. Πράγματι, η Ήπειρος είναι γνωστή στους ειδικούς για την υψηλή ποιότητα των φαρμακευτικών της φυτών, το πλούσιο άρωμά τους και την μεγάλη περιεκτικότητά τους σε ευεργετικές ουσίες. Μια δοκιμή θα πείσει κι εσάς: μυρίστε ή πιείτε αφέψημα του σιδερίτη άλλης περιοχής, όπως π.χ. του γνωστού Πηλίου ή της παινεμένης Κρήτης και θα καταλάβετε αμέσως τη διαφορά για την οποία μιλάμε, όχι μόνο εμείς, που αγαπάμε αυτόν τον τόπο, αλλά και οι απανταχού βοτανολόγοι. Τα φυτά του σιδερίτη είναι άγρια και έχουν μάθει να επιβιώνουν με λίγο νερό και σε λίγο χώμα. Ζουν σε υψόμετρο πάνω από 1000 μέτρα.

ΧΡΗΣΗ και ΣΥΣΤΑΣΗ

Στην αρχαιότητα την ονομασία σιδερίτης έδιναν σε διάφορα συναφή φυτά της ίδιας οικογένειας, που σαν αντιφλεγμονώδη που ήσαν, θεωρείτο ότι επούλωναν πληγές από σιδερένια αντικείμενα, όπως τα ξίφη και τα βέλη. Ο Διοσκορίδης , γιατρός που έζησε στη Ρώμη του πρώτου μ.Χ. αιώνα και ταξίδεψε στη Μεσόγειο με τη Ρωμαϊκή Λεγεώνα ψάχνοντας για φαρμακευτικά φυτά, θεωρούσε ότι το τσάϊ του βουνού ήταν ένα πολύ καλό θεραπευτικό όλων των πληγών. Τη μαρτυρία αυτή κατέγραψε στο βιβλίο του Περί Ιατρικής.

Η παραδοσιακή χρήση του σιδερίτη ανά τους αιώνες ήταν σαν αναλγητικό, αντιβακτηριακό, αντιμικροβιακό, αντιμυκητιακό, τοπικής χρήσης ή πόσιμο αντιφλεγμονώδες, αντιοξειδωτικό, τονωτικό του ανοσοποιητικού, αλλά και ένα γενικό τονωτικό ρόφημα για το χειμώνα, κατάλληλο για τα κρυολογήματα, για τα αναπνευστικής φύσης προβλήματα, ένα αναλγητικό, διουρητικό, αντιθρομβωτικό, αντιυπερτασικό, θερμαντικό, στυπτικό του στομάχου και των εντέρων, ένα αποτοξινωτικό φάρμακο, κατάλληλο ακόμα και για οφθαλμολογικά προβλήματα, όπως του καταρράκτη.

Πολλές έρευνες έγιναν τα τελευταία χρόνια για τις ιδιότητες του σιδερίτη και ανακαλύφθηκαν σε αυτόν αιθέρια έλαια, φλαβονοειδή πολυφαινολικά αντιοξειδωτικά και ιχνοστοιχεία ικανά να στοιχειοθετήσουν όλες τις φαρμακευτικές ιδιότητες που του αποδίδονται και ακόμα περισσότερες . Αποδείχτηκαν τόσο οι αντιφλεγμονώδεις όσο και οι αντιμικροβιακές ιδιότητές του με πειράματα. Αναγνωρίστηκαν 99 διαφορετικές συστατικές ουσίες, μεταξύ των οποίων και σίδηρος. Τα αιθέρια έλαια που περιέχει αποδείχτηκαν αντιβακτηριδιακά σε έξι βακτηρίδια και μυκητοκτόνα σε τρεις μύκητες. Το πολύ ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και εάν καταποθεί σε μεγάλη πυκνότητα, δηλαδή σε μεγάλες δόσεις, δεν είναι τοξικό φυτό. Οι ουσίες, που περιέχονται στους διάφορους τύπους σιδερίτη, δεν γίνονται ποτέ τοξικές. Δεν υπάρχουν, εν ολίγοις, παρενέργειες στην πολύ μεγάλη δόση, άρα μπορεί κανείς να πίνει όση ποσότητα τσαγιού επιθυμεί ή του συνιστούν. Το αφέψημα ετοιμάζεται με μία γεμάτη κουταλιά ανθισμένων κλώνων του φυτού για κάθε κύπελλο βραστού νερού.

Το τσάϊ του βουνού περιέχει περίπου 0.1% αιθέρια έλαια με περισσότερα από εξήντα ενεργά συστατικά και κάποιες εντελώς νέες ουσίες (γλυκοζιτικές φλαβόνες) που εμφανίζονται για πρώτη φορά στο σιδερίτη.

Τα πιο σύγχρονα ερευνητικά στοιχεία καταδεικνύουν δύο ακόμα κορυφαίες ιδιότητες του σιδερίτη : αυτή του αντικαρκινογόνου, χάρη στα αντιοξειδωτικά συστατικά του και αυτή της πρόληψης της οστεοπόρωσης. Σε ανακοίνωση της Πανελλήνιας Συνδιάσκεψης της Ελληνικής Εταιρείας για τη Μελέτη του Μεταβολισμού, ο πρόεδρος κ. Γρηγόριος Σκαραντάβος αποκάλυψε ότι ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Αθήνας μελέτησε τη σχέση του σιδερίτη στην πρόληψη της οστεοπόρωσης και ότι τα θετικά ενθαρρυντικά ευρήματα της ομάδας στοιχειοθετούν περαιτέρω μελέτη, η οποία θα γίνει σύντομα από ειδικευμένη ερευνήτρια. Η είδηση αυτή αποτελεί πρόσφατη ανακοίνωση της Ελληνικής Πρεσβείας στο αρμόδιο Ελληνικό Προξενείο μας στο Λος Άντζελες.

ΣΟΒΑΡΗ ΝΟΣΟΣ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ.

Μια από τις πιο καταστρεπτικές νόσους δασικών δένδρων παγκοσμίως έχει εισβάλει στην Ήπειρο, στις πηγές του ποταμού Ευρώτα, στο αρκαδικό οροπέδιο και στην Αρχαία Ολυμπία.
Πρόκειται για την ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου, που απειλεί τα υπεραιωνόβια δέντρα.
Από το 2003, οπότε πρωτοεμφανίστηκε στη Μεσσηνία, ο μύκητας Ceratocystis platani, που προκαλεί την ασθένεια, έχει νεκρώσει στην Πελοπόννησο χιλιάδες αιωνόβια πλατάνια.
Η διασπορά του παθογόνου οργανισμού οφείλεται κυρίως σε μηχανήματα εκσκαφής και εργαλεία κοπής κλάδων.
Στην Ελλάδα ο μύκητας πιθανότατα εισήχθη με φυτευτικό υλικό από την Ιταλία, χωρίς να αποκλείεται όμως η είσοδός του με κάποιο μολυσμένο μηχάνημα ή εργαλείο. 

 Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι, αν και ο μύκητας έχει νεκρώσει εκατοντάδες χιλιάδες πλατάνια στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν διαβλέπει κανέναν κίνδυνο.
Ο μύκητας C. platani αναπτύσσεται μέσα στα αγγεία του ξύλου στον κορμό, στους κλάδους και στις ρίζες των δένδρων που προσβάλλει.
Σε μεγάλα δένδρα παρατηρούνται συμπτώματα ημιπληγίας, με την εμφάνιση νεκρώσεων σε έναν μεγάλο βραχίονα στη μία πλευρά του δένδρου, στη συνέχεια όμως η προσβολή επεκτείνεται και στο υπόλοιπο δένδρο.
Σε μικρότερα δένδρα είναι συχνότερα τα συμπτώματα αποπληξίας, με ολική νέκρωση του δένδρου.
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ασθένειας είναι ο μεταχρωματισμός του ξύλου, που παρατηρείται μετά την αφαίρεση του φλοιού σε προσβεβλημένα τμήματα του κορμού ή των κλάδων που δεν έχουν ακόμα νεκρωθεί, συνήθως κοντά σε έλκη, στα όρια του νεκρού και του ζώντος σομφού ξύλου. 

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ:  http://epirus-tv-news.blogspot.com/ 

Σημείωση δική μας:  Ας ευχηθούμε η συγκεκριμένη νόσος να μην πλήξει τον αιωνόβιο πλάτανο του χωριού μας αλλά και τα άλλα πλατάνια που υπάρχουν, στις πλατείες κυρίως, στα Ζαγοροχώρια!!

ΓΝΩΡΙΖΑΤΕ ΟΤΙ Η ΡΙΓΑΝΗ ΕΧΕΙ ΤΟΣΕΣ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ???

Aναφορές από την Αρχαία Ελλάδα το καθιστούν σύμβολο χαράς και ευτυχίας καθώς συνήθιζαν το στεφάνι στους γάμους να περιέχει και κλαδιά ρίγανης. Η ρίγανη περιέχει πλήθος αιθέριων ελαίων προεξαρχόντων των thymol και carvacrol, που έχει βρεθεί ότι εμποδίζουν τη δράση διαφόρων μικροοργανισμών προφυλάσσοντας τον οργανισμό από διάφορες ασθένειες.

Παράλληλα η ρίγανη εμφανίζει και ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Συγκεκριμένα δύο συστατικά της, τα thymol και carvacrol, εμποδίζουν τη δράση των ελευθέρων ριζών και μάλιστα πειραματικά δεδομένα δείχνουν εντονότερη αντιοξειδωτική ικανότητα ακόμα και από δύο συνθετικά παρασκευασμένα αντιοξειδωτικά (BHT και BHA) που χρησιμοποιούνται ευρέως σήμερα στα συσκευασμένα κρέατα.

Μπορεί η γιαγιά μας να μη γνώριζε ότι το κρέας που έτρωγε περιείχε νιτρικά που συνδυαζόμενα με τις αμίνες του στομάχου δημιουργούσαν νιτροζαμίνες που είναι εν δυνάμει καρκινογόνες ουσίες, ενώ παράλληλα βάζοντας ρίγανη στο κρέας της, προστάτευε τον οργανισμό της από την παραπάνω συμπαιγνία. Ριγανίζοντας λοιπόν το κρέας όχι μόνο του δίνουμε γεύση, αλλά τονώνουμε και τη θρεπτική του αξία. Μάλιστα, έχει βρεθεί ότι η ρίγανη έχει 12 φορές ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση από το πορτοκάλι, 30 από την πατάτα και 42 από το μήλο.

Παράλληλα, η ρίγανη αποτελεί πολύ καλή πηγή φυτικών ινών, σιδήρου και β-καροτίνης. Οι φυτικές ίνες μειώνουν τα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων στο αίμα καθιστώντας ακόμα αρμονικότερη έως και ιδανική τη σχέση ρίγανης-κρέατος.
Η ποσότητα φυτικών ινών που παίρνουμε βάζοντας ρίγανη στη μερίδα της μπριζόλας που τρώμε είναι περίπου 1 γρ, ποσότητα σχετικά μεγάλη αν αναλογιστούμε ότι ο μέσος άνθρωπος δύσκολα ξεπερνά τα 8-12 γρ/μέρα όταν η συνιστώμενη πρόσληψη φτάνει τα 30 γρ. 

ΠΗΓΗ: http://epirus-tv-news.blogspot.com/

Διώχνες!!!!!

Είναι γνωστό ότι τα κυκλάμινα ανθίζουν στην ύπαιθρο το φθινόπωρο. Την εποχή αυτή όμως ετοιμάζονται και οι νομάδες κτηνοτρόφοι να μετακινηθούν από τα θερινά βοσκοτόπια της περιοχής του Ζαγορίου, προς τα χειμαδιά. Έτσι, στα όμορφα αυτά λουλούδια της φύσης, έχει δοθεί από πολλούς και μία διαφορετική ονομασία. Τα αποκαλούν «Διώχνες» γιατί, υποτίθεται ότι όταν ανθίζουν,  διώχνουν τους βοσκούς από την περιοχή!!!

Καρότα . . . Βραδέτου!

Κανά μήνα ακόμη, άντε να βγει η χρόνια και τα καρότα Βραδέτου ( αν δεν μπουκάρει η κυρα-Μάρω) θα γίνουν ανάρπαστα. Σας υπόσχομαι φασολάδες με το κιλό!










ΠΗΓΗ:  vradeto1340.blogspot.com

Ροδιά. Ένα ακόμη καρποφόρο φυτό που ευδοκιμεί και στο χωριό μας.

Ένα ακόμη καρποφόρο φυτό, που ευδοκιμεί και στο χωριό μας, είναι η ροδιά.

Για να γνωρίσουμε το δέντρο αυτό αναζητήσαμε πληροφορίες  στο διαδίκτυο και σας παραθέτουμε ένα άρθρο που βρήκαμε στη σελίδα  www.cumaea.gr

το οποίο αναφέρει τα εξής:

Η ροδιά είναι φυτό του γένους πουνική (Punica) της οικογένειας πουνικίδες (Punicaceae). Ανήκει στην τάξη μυρτώδη (Myrtales). To γένος πουνική περιλαμβάνει δύο είδη, με σημαντικότερη το Πουνική η ροιά (Punica granatum). Αυτή είναι γνωστή με τα κοινά ονόματα ροδιά, ροϊδιά, ρογδιά και ρωβιά (στην Κύπρο). Καλλιεργείται κυρίως για τους καρπούς της, από τους οποίους παρασκευάζεται το ποτό γρεναδίνη, όμως και για καλλωπιστικούς σκοπούς. Αυτό φτιάχνεται από χυμό ροδιών και είναι ιδιαίτερα εύγευστο.

Καλλιεργείται σε όλο τον κόσμο και ευδοκιμεί σε θερμές περιοχές, στα νησιά και στις εσωτερικές πεδιάδες. Είναι φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δέντρο, με μεγάλα άνθη, συνήθως κόκκινα και σπανιότερα λευκά. Ο καρπό της είναι το ρόδι και είναι σωροκάρπιο ή συγκάρπιο από πολλές δρύπες (παλαιότερα ονομαζόταν σίδιο). Ο χυμός του ροδιού αντιπροσωπεύει τα τρία τέταρτα του βάρους του. Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα ή παραφυάδες. Οι καρποί της ωριμάζουν το φθινόπωρο και συλλέγονται πριν αρχίσουν οι βροχές. Έπειτα, αποθηκεύονται σε ξηρό περιβάλλον. Η ροδιά απαντάται και σε μορφή νάνου. Δέντρο ανθεκτικό, σπάνια προσβάλλεται από παράσιτα.

Ιστορικά στοιχεία

Το δέντρο ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα. Στον Όμηρο και στην Οδύσσεια υπάρχει αναφορά στη ροδιά. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι το φυτό καλλιεργούνταν στους κήπους του βασιλέα Αλκίνοου. Ο Θεόφραστος την αναφέρει ροιά ή ρόα. Ήδη από την αρχαιότητα, χρησιμοποιούσαν τη φλούδα της στη βυρσοδεψία και στην ιατρική.

Κυδωνιά. Ένα ακόμη δέντρο που ευδοκιμεί στο Ηλιοχώρι.

Ένα από τα δέντρα που ευδοκιμούν στο χωριό μας, είναι και η κυδωνιά. Πριν λίγες μέρες που πήγα στο χωριό, το μάτι μου έπεσε πάνω σε μία κυδωνιά που ήταν φορτωμένη με κυδώνια.  Ήταν πανέμορφη!
Τα κυδώνια ωριμάζουν από τον Οκτώβριο μέχρι τον Νοέμβριο και οι νοικοκυρές στο χωριό μας τα χρησιμοποιούσαν από παλιά για να φτιάξουν το γνωστό γλυκό κυδώνι ή τα έψηναν στο φούρνο και τα έτρωγαν.

Σήμερα βέβαια το κυδώνι χρησιμοποιείται πέραν της ζαχαροπλαστικής και στη μαγειρική.
Για να γνωρίσουμε καλύτερα το συγκεκριμένο δέντρο σας παραθέτουμε τις πληροφορίες που βρήκαμε στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα στη σελίδα www.livepedia.gr/index.php/Κυδωνιά
 

Κυδωνιά.
Καρποφόρο δέντρο της οικογένειας των μηλοειδών, το μεγαλύτερο σχετικά με το μέγεθος των καρπών. Είναι συγγενικό της αχλαδιάς. Δε μεγαλώνει πολύ το δέντρο κι ο κορμός του σπάνια είναι ευθυτενής. Διακλαδίζεται αρκετά προς τα πλάγια και γι' αυτό χρειάζεται η απόσταση από το ένα φυτό στο άλλο να είναι 4 - 5 μ.
Η κυδωνιά ευδοκιμεί στα ζεστά και δροσερά κλίματα. Η καταγωγή της είναι από την Περσία και καλλιεργείται ευρύτατα στη Μεσόγειο για τους αρωματικούς καρπούς της, από τους οποίους παρασκευάζουν γλυκά και κομπόστες. Ωμό, το κυδώνι, δεν τρώγεται με πολύ ευχαρίστηση, γιατί στυφίζει λίγο και είναι βαρύ για το στομάχι. Τα κυδώνια είναι μεγαλύτερα από τα αχλάδια, με ανώμαλη χνουδωτή επιφάνεια, κιτρινωπό και με καταπληκτικό άρωμα. Καλύτερα θεωρούνται της Πορτογαλίας και της Αλγερίας.
Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα κι εμβολιασμό. Επειδή οι ρίζες του δέντρου δεν εισχωρούν βαθιά στη γη και βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια, πρέπει το χώμα να είναι παχύ, υγρό και χωρίς ασβέστιο. Μέχρι να μεγαλώσει είναι αναγκαία η ταχτική παρακολούθηση της ανάπτυξής του. Με ειδικό τρόπο πρέπει να γίνεται το κλάδεμα, έτσι, ώστε να απελευθερώνεται από τα περιττά κλαδιά και ν' απομακρύνονται τα βλαβερά κλαδιά άλλων αναρριχητικών φυτών.
Τα κυδώνια ωριμάζουν το φθινόπωρο, οπότε και μαζεύονται.
Οι ασθένειες που προσβάλλουν το δέντρο είναι:
•    Η χλώρωση (όταν το έδαφος είναι ασβεστούχο).
•    Εχθροί επίσης είναι τα ξυλοφάγα έντομα.
•    Το ωίδιο, τέλος, προσβάλλει τα φύλλα και τους καρπούς και καταπολεμάται με το θειάφισμα.

Κράνα! Τα νόστιμα φθινοπωρινά φρούτα του δάσους!

Αυτή την εποχή, στην περιοχή του Ηλιοχωρίου αλλά και σε άλλα Ζαγοροχώρια, οι κρανιές είναι φορτωμένες με τους ώριμους καρπούς των. Τα κράνα είναι ένα από τα νοστιμότερα φρούτα του δάσους. Είναι μικροί γλυκόξινοι καρποί, οι οποίοι όταν ωριμάζουν έχουν κοκκινόμαυρο χρώμα. Χρησιμοποιούνται κυρίως για την παρασκευή λικέρ, γλυκού  και μαρμελάδας ενώ αρκετοί, επειδή τους αρέσει η γεύση τους, τα καταναλώνουν και φρέσκα. Εγώ προσωπικά προτιμώ να τα καταναλώνω την ώρα που τα συλλέγω από τα δέντρα. Η γεύση τους είναι υπέροχη!

Από τα παλιά χρόνια τα κράνα ήταν γνωστά για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες. Έχουν πλούσια περιεκτικότητα σε βιταμίνη Β, βιταμίνη C και δευτερεύουσες φυτικές ουσίες όπως προανθοκυανιδίνη (OPC) και τανίνη. Χρησιμοποιούνται ακόμη και στις ημέρες μας κατά της διάρροιας και των εντερικών παθήσεων λόγω της στυπτικότητάς τους, που οφείλεται στις τανίνες, ενώ επιδρούν ευεργετικά και σε  θέματα ουρολοιμώξεων.

Να μη ξεχάσουμε βέβαια να σημειώσουμε ότι τα κράνα είναι και μια από τις βασικές τροφές της καφέ αρκούδας, που ζει στην περιοχή της Πίνδου!

Κυκλάμινο,κυκλάμινο στου βράχου τη σχισμάδα................

Ανεβαίνοντας χθές στην Αγία Παρασκευή, για να απολαύσω τη θέα προς το Μπαγιώτικο ρέμα, διαπίστωσα ότι  τριγύρω υπήρχαν πάρα πολλά κυκλάμινα, που είναι από τα ομορφότερα αγριολούλουδα της Ελληνικής υπαίθρου. Στο νού μου ήρθε χωρίς να θέλω ο στίχος του ποιητή «κυκλάμινο, κυκλάμινο στου βράχου τη σχισμάδα, που βρήκες χώματα κι ανθείς που μίσχο και σαλεύεις…..».

Τα μικρόσωμα αυτά φυτά, με τα όμορφα μωβ ανθάκια τους, υπήρχαν παντού. Τόσο στα  βράχια όσο και  στο έδαφος .

Βλέπετε είναι η εποχή που το συγκεκριμένο φυτό είναι στην ανθοφορία του και βάζει τις δικές του πινελιές στον πίνακα της φύσης των Ζαγοροχωρίων!!!

Η καρυδιά. Ένα δέντρο που καλλιεργείται στην περιοχή του Ηλιοχωρίου και άλλων Ζαγοροχωρίων!

Η καρυδιά (επιστημ. ονομασία juglans) είναι ένα δένδρο, το οποίο ανήκει στην οικογένεια των καρυοειδών. Κατάγεται από χώρες της Ασίας όπως είναι η Αρμενία και το Ιράν και είναι ένα δέντρο, το οποίο δεν αντιμετωπίζει ιδιαίτερο πρόβλημα προσαρμογής στο περιβάλλον που καλλιεργείται.
Το δέντρο αυτό είναι γνωστό από την αρχαιότητα και αναφέρονταν με την ονομασία «κάρυα». Το επιστημονικό της όνομα προέρχεται από  τις λέξεις «Jovis glans», που σημαίνουν βάλανος του Δία.
Ο κορμός της είναι παχύς και η διάμετρος του φτάνει τα 2,5 περίπου μέτρα, ενώ το ύψος της μπορεί να φτάσει και τα 35 μέτρα. Έχει δυνατά κλαδιά και πολύ  φουντωτό φύλλωμα.
Είναι ένα δέντρο, το οποίο καλλιεργείται τόσο για τον νόστιμο καρπό του, το καρύδι αλλά και για το ξύλο του, το οποίο  είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό, δεν εμφανίζει ρωγμές και χρησιμοποιείται στην κατασκευή επίπλων πολύ καλής ποιότητας, την ξυλουργική, την ξυλογλυπτική και την οπλοποιία. Πέραν τούτου όμως, είναι κι ένα δέντρο που έχει πολλές και ευεργετικές θεραπευτικές ιδιότητες και αυτό οφείλεται στα συστατικά που περιέχει. Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιούνται όλα τα μέρη του ήτοι τα φύλλα, το πράσινο περίβλημα του καρπού, ο ίδιος ο καρπός, τα άνθη αλλά και το ξύλο, το καθένα για διαφορετικούς σκοπούς.
Στην περιοχή του Ηλιοχωρίου, όπως και σε όλα τα χωριά της περιοχής, καλλιεργούνταν από παλιά καρυδιές και υπάρχουν αρκετές από αυτές μέχρι σήμερα. Την εποχή αυτή, τα καρύδια ωριμάζουν και οι κάτοικοι του χωριού, χρησιμοποιώντας λεπτά και αρκετά μακρυά ξύλα, τις ράβδες, ραβδίζουν τα δέντρα και συλλέγουν τον καρπό τους. Στη συνέχεια, ξεφλουδίζουν όσα δεν έχουν αποβάλλει το πράσινο σαρκώδες περίβλημά τους και τα αποξηραίνουν.

Τα καρύδια που συλλέγουν, τα αποθηκεύουν για τις ανάγκες των, ενώ όσοι συλλέγουν αρκετά, τα πουλούν σε εμπόρους ξηρών καρπών κι έτσι αποτελούν γι΄ αυτούς μία πηγή εσόδων.
Τα καρύδια έχουν μεγάλη διατροφική αξία, γιατί περιέχουν πολλές βιταμίνες, σίδηρο, μαγγάνιο, ασβέστιο, κοβάλτιο, φωσφόρο κλπ. ενώ, σύμφωνα με διάφορες έρευνες που έχουν γίνει, αποτελούν σημαντικό όπλο ενάντια στον καρκίνο του προστάτη, στην μείωση της αθηροσκλήρωσης, στην απομάκρυνση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου στο στήθος και άλλες διάφορες ασθένειες.  Θυμάμαι χαρακτηριστικά ένα γνωστό μου γιατρό, ο οποίος αναφερόμενος στην διατροφική αξία των καρυδιών, έλεγε χαρακτηριστικά: «Θα ήμουν ευτυχής αν τα παιδιά μου έτρωγαν ένα καρύδι την ημέρα».-

Η χλωρίδα και η πανίδα του Ηλιοχωρίου.

Η ευρύτερη περιοχή του Ηλιοχωρίου έχει να επιδείξει μία σημαντική ποικιλία ειδών πανίδας και χλωρίδας. 
Γύρω από το χωριό υπάρχουν πολλά δάση στα οποία ευδοκιμεί πολύ το πεύκο, το έλατο, η οξιά, ο δρυς, ο φράξος , η κρανιά, η άγρια λεφτοκαρυά, διάφοροι θάμνοι, σπάνια αγριολούλουδα αλλά και πολλά βότανα.
Πέραν όμως αυτών, στην περιοχή ευδοκιμούν και όλα τα οπωροφόρα δέντρα όπως π.χ. η καρυδιά, η μηλιά, η κερασιά, η κυδωνιά, η ήμερη λεφτοκαρυά, η αχλαδιά κλπ.
 

Από άγρια ζώα υπάρχουν στην περιοχή λύκοι, αρκούδες, αλεπούδες, κουνάβια, ζαρκάδια, αγριογούρουνα, λαγοί,  ασβοί κλπ ενώ από πουλιά θα συναντήσει κανείς τον κούκο, τον γκιώνη, πέρδικες, τσίχλες, κοτσύφια, τσαλαπετεινούς, αηδόνια, αετούς, γεράκια και άλλα πολλά.
Υπάρχουν ακόμη πολλά είδη ερπετών αλλά και κάποια αμφίβια όπως ο αλπικός τρίτωνας στις λίμνες του Λάκκου.

Γενικά η χλωρίδα και η πανίδα στην περιοχή του Ηλιοχωρίου αλλά και των Ζαγοροχωρίων γενικότερα, θεωρείται από τις πλουσιότερες στον Ελλαδικό χώρο.


ΦΩΤΟ:   Από το αρχείο του Μιχ. Ζαμπάκου.