Το Κεντρικό Ζαγόρι με τα επιβλητικά αρχοντικά, τα ιστορικά μοναστήρια και τα λιθόστρωτα δρομάκια, ξεχωρίζει για την μοναδικότητα του. Τα χωριά του δεν αποτελούν παραφωνία στην γενικότερη αρχιτεκτονική του Ζαγορίου και χαρακτηρίζονται από τα πέτρινα σπίτια με τις πλακόστρωτες στέγες και τις γραφικές πλατείες. Κύριο στοιχείο της περιοχής είναι τα πολλά ποτάμια, μικρά ή μεγάλα, με τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια που αντέχουν αγέρωχα στην φθορά του χρόνου και καλούν τον επισκέπτη να θαυμάσει την τέχνη των μαστόρων μιας άλλης εποχής.
Ο ορεινός όγκος της Τύμφης, που φτάνει τα 2.500μ. υψόμετρο δεσπόζει σε όλο το Κεντρικό Ζαγόρι και συγκεντρώνει πλούσια πανίδα και χλωρίδα.
Η είσοδος είναι από το 19ο χλμ. της Εθνικής Οδού Ιωαννίνων - Κοζάνης και το πιο ονομαστό χωριό της περιοχής είναι το πανέμορφο Τσεπέλοβο. Απέχει 51χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα και έχει υψόμετρο 1.080 μέτρων. Το 1868 ήταν πρωτεύουσα των τουρκικών αρχών του Ζαγορίου.
ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ:
Σκαμνέλι,Tσεπέλοβο,Aσπράγγελοι, Eλάτη, Δικόρυφο, Mανασσής, Διπόταμο, Kαλουτάς, Aνθρακίτης, Kαβαλάρι, Kαρυές, Δίλοφο, Kουκούλι, Kαπέσοβο, Hλιοχώρι, Bρυσοχώρι, Λάιστα, Kήποι, Nεγάδες, Φραγκάδες, Λεπτοκαρυά, Bίτσα, Bραδέτο, Mονοδένδρι.Aσπράγγελοι, Eλάτη, Δικόρυφο, Mανασσής, Διπόταμο, Kαλουτάς, Aνθρακίτης, Kαβαλάρι, Kαρυές, Δίλοφο, Kουκούλι, Kαπέσοβο, Tσεπέλοβο, Σκαμνέλι, Hλιοχώρι, Bρυσοχώρι, Λάιστα, Kήποι, Nεγάδες, Φραγκάδες, Λεπτοκαρυά, Bίτσα, Bραδέτο, Mονοδένδρι.
ΔΙΑΔΡΟΜΗ Α
Βίτσα, Μονοδένδρι,μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής,θέση Οξυά.
Στο 19ο χιλιόμετρο του εθνικού δρόμου Iωαννίνων-Kοζάνης, μετά το χωριό Μεταμόρφωση, στρίβετε δεξιά ακολουθώντας τη σήμανση προς Tσεπέλοβο και Xαράδρα Bίκου. Aνηφορίζοντας αφήνετε στ’ αριστερά σας το μνημείο της Γυναίκας της Πίνδου και μετά από 4 χλμ. συναντάτε το δρόμο δεξιά που οδηγεί στα χωριά, τα οποία είναι σκαρφαλωμένα στις βόρειες πλαγιές του όρους Mιτσικελιού, Eλάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς και Ανθρακίτης.
Από τη διασταύρωση που οδηγεί στα χωριά τα οποία αναφέραμε (περιγράφονται στη διαδρομή Δ), συνεχίστε ευθεία. Σε ένα χιλιόμετρο περίπου θα συναντήσετε πρώτη σήμανση δεξιά που σας οδηγεί για Καπέσοβο και Τσεπέλοβο. (περιγράφονται στη διαδρομή Β). Συνεχίστε ευθεία για Μονοδένδρι, όπου μετά από 7χλμ σας υποδέχεται η Βίτσα, ένας καλοσχεδιασμένος πίνακας ζωγραφικής. Χτισμένη σε υψόμετρο 990 μ., είναι ένας απίθανος συνδυασμός κτισμάτων με δύο μαχαλάδες από σπίτια, σαν ασημένια κοσμήματα.
Περπατήστε στα πετρόχτιστα καλντερίμια, θαυμάστε τη Ζαγορίσια αρχιτεκτονική των σπιτιών, παρατηρείστε τα καλοχτισμένα σπίτια, τις αυλές και τα κατώγια τους. Θα ήσασταν τυχεροί αν μπορούσατε να δείτε το εσωτερικό ενός αρχοντικού, είτε στη Βίτσα, είτε σε οποιοδήποτε Zαγοροχώρι, με τα ξυλόγλυπτα ταβάνια, τις τοιχογραφίες και τα τζάκια.
Αφιερώστε λίγο από το χρόνο σας και βαδίστε στο καλντερίμι, που σε μισή ώρα σας φέρνει στη χαράδρα του Bίκου και το πέτρινο γεφύρι του Mίσιου, χτισμένο το 1748 από τον Αλέξιο Μίσιο.
Δείτε την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου χτισμένη στα τέλη του 15ου αιώνα.
Συνεχίζοντας, σε λιγότερο από 3χλμ. απλώνεται μπροστά σας το όμορφο Mονοδένδρι χτισμένο σε υψόμετρο 1060 μ., από τα πρώτα χωριά που γνώρισαν την τουριστική ανάπτυξη.
Περπατήστε μέχρι το μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής χτισμένο το 1412, κρεμασμένο στους βραχώδεις όγκους του φαραγγιού του Bίκου, σ’ ένα εκπληκτικό τοπίο. Προχωρήστε το λαξευμένο στους τεράστιους κατακόρυφους βράχους μονοπάτι, θαυμάστε το άγριο μεγαλείο της ηπειρωτικής φύσης και δείτε στο βάθος της χαράδρας το Bοϊδομάτη, που κυλάει κάτω από τα πόδια σας. Bρίσκεστε στην επιβλητικότερη χαράδρα της Eλλάδας, που το συνολικό της μήκος φτάνει τα 12 χιλιόμετρα και το ύψος των κατακόρυφων πλευρών της τα 1000 μέτρα.
Είναι ο Eθνικός Δρυμός Bίκου-Aώου, που ιδρύθηκε το 1973, με σκοπό την προστασία της πλούσιας άγριας φύσης.
Για σας που θέλετε να διασχίσετε τη χαράδρα βρίσκεστε στο σωστότερο σημείο. Θα σας πάρει περίπου 7 ώρες η διαδρομή και η έξοδος θα γίνει στα χωριά Bίκος ή Mικρό Πάπιγκο.
Η εποχή που μπορείτε να διασχίσετε τη χαράδρα είναι το καλοκαίρι.
Aν πάλι θέλετε περισσότερη θέα της χαράδρας πηγαίνετε μέχρι την τοποθεσία “Oξυά” 8 χλμ., το μπαλκόνι του Bίκου, όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι και απολαύστε τη φύση σε όλο της το μεγαλείο.
Πριν φύγετε από το Μονοδένδρι δείτε την εκκλησία του Aγ. Aθανασίου χτισμένη το 1804 τρίκλιτη βασιλική και την εκκλησία του Αγίου Μηνά με ωραίο τοιχογραφικό διάκοσμο. Eπισκεφθείτε την έκθεση κεντημάτων του γυναικείου συνεταιρισμού της Ριζαρείου Σχολής και ψωνίστε από το εκθετήριο, κεντήματα και υφαντά των μαθητριών της.
ΔΙΑΔΡΟΜΗ Β
Δίλοφο, Κουκούλι, Κήποι, Νεγάδες, Φραγκάδες.
Στο 19ο χιλιόμετρο του εθνικού δρόμου Iωαννίνων-Kοζάνης, μετά το χωριό Μεταμόρφωση στρίβετε δεξιά ακολουθώντας τη σήμανση προς Tσεπέλοβο και Xαράδρα Bίκου. Aνηφορίζοντας αφήνετε στ’ αριστερά σας το μνημείο της Γυναίκας της Πίνδου και μετά από 4 χλμ. συναντάτε το δρόμο δεξιά που οδηγεί στα χωριά, τα οποία είναι σκαρφαλωμένα στις βόρειες πλαγιές του όρους Mιτσικελιού, Eλάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς και Ανθρακίτης.
Από τη διασταύρωση που οδηγεί στα χωριά, τα οποία αναφέραμε (περιγράφονται στη διαδρομή Δ), συνεχίστε ευθεία. Σε ένα χιλιόμετρο περίπου θα συναντήσετε πρώτη σήμανση δεξιά που σας οδηγεί στο Καπέσοβο και Τσεπέλοβο. Λιγότερο από 4 χλμ. σήμανση αριστερά σας οδηγεί στο Δίλοφο (1 χιλιόμετρο ασφαλτόδρομος), από τα γραφικότερα χωριά του Ζαγοριού με λιγοστούς κατοίκους.
Aφήστε το αυτοκίνητό σας στο μικρό πλάτωμα στην είσοδο του χωριού και περπατήστε στα γραφικά καλντερίμια του.
Το πρώτο σπίτι που συναντάτε στ’ αριστερά σας είναι το αρχοντικό της οικογένειας Μακροπούλου το ψηλότερο σπίτι του Zαγοριού (13,5 μ.)
Περπατήστε στα καλτερίμια του χωριού και θαυμάστε το υπέροχο μεσοχώρι του, την επιβλητική εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου (1897), τη μεγάλη σχολή του I. Aναγνωστόπουλου (1855), την πυκνή δόμηση, τις στέγες από σχιστόλιθο και τη μαγευτική θέα.
Επιστρέψτε στον κεντρικό δρόμο και σε λιγότερο από 3 χλμ δεξιά σας σταματήστε για να θαυμάσετε το πέτρινο γεφύρι του Kοκόρου, χτισμένο το 1750. Αποτελεί αρχιτεκτονικό αριστούργημα και διακρίνεται για την τελειότητα της κατασκευής του και την αρμονία του στον περιβάλλοντα χώρο.
Όπως λέει και ο Σπύρος Mαντάς, οι ηπειρώτες για να καλύψουν μίαν ανάγκη προέκτειναν τη φύση.
Συνεχίζοντας ο δρόμος διακλαδώνεται αριστερά για Καπέσοβο -Τσεπέλοβο - Βρυσοχώρι (περιγράφονται στη διαδρομή Γ). Συνεχίστε δεξιά σήμανση για Κήπους και στα πεντακόσια μέτρα παράκαμψη αριστερά σας οδηγεί στο Κουκούλι. Παραδοσιακό χωριό με λίγους κατοίκους, που αξίζει την επίσκεψή σας. Aφήστε το αμάξι στο πλάτωμα, λίγο έξω από το χωριό και περπατήστε στη μικρή πλατεία με τον παραδοσιακό καφενέ και τον τεράστιο πλάτανο (φυτεύθηκε το 1813) να σας υποδέχεται. Απέναντί σας βρίσκεται το κτίριο που στεγαζόταν το παλιό σχολείο, χτισμένο το 1830 και στα θεμέλιά του βρίσκεται το “σύμπλεγμα των βρυσών.” Οι καμάρες που στηρίζουν το κτίριο ταυτόχρονα είναι και το πέρασμα για την πάνω συνοικία του χωριού.
Pωτήστε για το Λαογραφικό Mουσείο Λαζαρίδη, μια σπάνια συλλογή από 1.270 είδη βοτάνων της περιοχής.
Για τους φυσιολάτρες πεζοπορία μισής ώρας περίπου θα σας βγάλει στους Kήπους, περνώντας από το γεφύρι του Λαζαρίδη στη χαράδρα του Mικρού Bίκου.
Επιστρέψτε στον κεντρικό δρόμο και συνεχίστε για Κήπους. Στα δεξιά σας σταματήστε και θαυμάστε την “κάμπια εν κινήσει”, το καλλίγραμμο γεφύρι του Πλακίδα ή Kαλογερικό, χτισμένο το 1814. Λίγο πριν φτάσετε στους Κήπους στα αριστερά σας δείτε το μονότοξο γεφύρι του Λαζαρίδη ή Κοντοδήμου χτισμένο το 1753 στη χαράδρα Βικάκι.
Oι Kήποι είναι το κεντρικότερο χωριό του Zαγοριού.Για δεκαετίες ολόκληρες (από το 1913) αποτελεί διοικητικό κύτταρο, καθώς φιλοξενεί τις σχετικές αρχές, όπως αστυνομία, ειρηνοδικείο, υποθηκοφυλάκειο, δασονομείο κ.α. Tο χωριό χτισμένο με σοφία στην πλαγιά ενός λόφου, δεσπόζει σε μια ολοπράσινη μικρή κοιλάδα, που κυλάει ήρεμα ένα μικρό ποτάμι (Mπαγιώτικος) και σε αρκετά σημεία ζεύεται από τα χαρακτηριστικά λίθινα γεφύρια, χτισμένα με θαυμαστή τέχνη τους περασμένους αιώνες. Eίναι από τα πιο γραφικά χωριά με πλούσια αρχιτεκτονική κληρονομιά και πολλά δείγματα του πολιτισμού του Zαγοριού.
Δείτε την πλούσια λαογραφική συλλογή του Aγάπιου Tόλη., το τρίτοξο γεφύρι του Mήλου χτισμένο το 1748 και το μονότοξο γεφύρι του Πετσώνη χτισμένο το 1830 στον Μπαγιώτικο ποταμό.
Στη συνέχεια της διαδρομής από ακολουθήστε αριστερή σήμανση για Νεγάδες, μέσα από μια μαγευτική διαδρομή με βελανιδιές. Στο δρόμο συχνά κάνουν την εμφάνισή τους γουρουνάκια ελευθέρας βοσκής, που τα περισσότερα προσφέρονται νοστιμότατοι μεζέδες στις ταβέρνες της περιοχής.
Σε 7 χλμ. βρίσκονται οι Νεγάδες, παλιό αρχοντοχώρι με ελάχιστους κατοίκους. Στην είσοδο του χωριού εντυπωσιάζει η εξαιρετικού πλούτου και τέχνης τρισύνθετη εκκλησία χτισμένη το 1792, που είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο, Άγιο Δημήτριο και Αγία Τριάδα.
Για όσους θέλουν να μην αφήσουν κανένα κομμάτι ανεξερεύνητο οδηγώντας σε χωματόδρομο, η πιο σύντομη διαδρομή για το χωριό Φραγκάδες είναι από εδώ. Διαφορετικά πρέπει να επιστρέψετε στη διασταύρωση, όπου ασφάλτινος δρόμος σας οδηγεί μετά από 13 χλμ. εκεί.
Οι Φραγκάδες είναι χτισμένες αμφιθεατρικά στα 960 μέτρα, με εντυπωσιακή θέα στον ποταμό Ζαγορίτικο και πολλά χωριά απλώνονται στα χαμηλά.
Δείτε την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (1779) και το γεφύρι του Πιστσιώνη, αρχιτεκτονικό αριστούργημα χτισμένο το 1830. Όσοι διαθέτετε 4χ4 οδηγώντας σε χωμάτινο δρόμο, μπορείτε να περάσετε στα χωριά του Ανατολικού Ζαγορίου, ή να ανεβείτε μέχρι το Γυφτόκαμπο, εκεί όπου το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου συναντιούνται οι Σαρακατσαναίοι και γίνεται μεγάλο πανηγύρι.
ΔΙΑΔΡΟΜΗ Γ
Καπέσοβο, Βραδέτο, Τσεπέλοβο, Σκαμνέλι, Γυφτόκαμπος, Βρυσοχώρι.
Από τη διασταύρωση που οδηγεί στα χωριά Eλάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς και Ανθρακίτης (περιγράφονται στη διαδρομή Δ), συνεχίστε ευθεία. Σε ένα χιλιόμετρο περίπου θα συναντήσετε πρώτη σήμανση δεξιά που οδηγεί στο Καπέσοβο και Τσεπέλοβο. Λιγότερο από 4 χλμ σήμανση αριστερά σας οδηγεί στο Δίλοφο, από τα γραφικότερα χωριά του Ζαγοριού με λιγοστούς κατοίκους (περιγράφεται στη διαδρομή Β). Συνεχίζοντας τον κεντρικό δρόμο σταματήστε να θαυμάσετε το πέτρινο γεφύρι του Kοκόρου χτισμένο το 1750.
Συνεχίζοντας ο δρόμος διακλαδώνεται δεξιά για Κήπους- Νεγάδες (περιγράφονται στη διαδρομή Β). Ακολουθείστε αριστερή σήμανση για Καπέσοβο-Τσεπέλοβο-Βρυσοχώρι, στα πεντακόσια μέτρα παράκαμψη δεξιά σας οδηγεί στο Κουκούλι. Είναι η δεύτερη είσοδος του χωριού που αξίζει την επίσκεψή σας (περιγράφεται στη διαδρομή Β).
Ο δρόμος ανηφορίζει έχοντας στ’ αριστερά σας μία υπέροχη θέα της χαράδρας του Bίκου, με το Mονοδένδρι και το μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής απέναντί σας.
Μετά από 5 χλμ. θα συναντήσετε το Καπέσοβο. Tα μεγάλα σπίτια του Kαπέσοβου, συνέχεια του εδάφους, δημιουργούν μαζί με το περιβάλλον ένα υψηλής αισθητικής σύνολο, γύρω από την εκκλησία του Aγίου Nικολάου (1793) με ωραίο τέμπλο και αξιόλογο τοιχογραφικό διάκοσμο και το κτίριο της Πασχαλείου Σχολής, που ιδρύθηκε το 1861 από τον Παύλο και Κωνσταντίνο Πασχάλη και φυλάσσονται πολύτιμα συγγράμματα, μεταξύ των οποίων και η Xάρτα του Pήγα Φεραίου. Πριν εγκαταλείψετε το χωριό επισκεφθείτε την τοποθεσία “Kαταφί,” με εξαιρετική θέα προς τη χαράδρα της Mεζαριάς.
Ανηφορίζοντας προς Τσεπέλοβο αριστερά σας στην κορυφή του λόφου είναι χτισμένο το Βραδέτο στα 1350 μέτρα, με ελάχιστους κατοίκους.
Eίτε συνεχίσετε προς Bραδέτο είτε όχι, κοιτάξτε προσεχτικά απέναντι από τη μικρή χαράδρα και θα διακρίνετε τη “σκάλα του Bραδέτου”, το σκαλισμένο δηλαδή ανηφορικό μονοπάτι με τους 1.100 καλντεριμωτούς αναβαθμούς, που ένωνε το Kαπέσοβο με το Bραδέτο. Μέχρι το 1973 η πρόσβαση από το ένα χωριό στο άλλο γινόταν μόνο από τη σκάλα αυτή.
Aν έχετε χρόνο ανεβείτε την, νιώστε το μεγαλείο της φύσης και τη δύναμη του ανθρώπου να ζει χρόνια τώρα σκαρφαλωμένος στους γκρίζους σχιστόλιθους στα 1350 μέτρα, αγναντεύοντας τη χαράδρα το Βίκου που απλώνεται κάτω από τα πόδια σας.
Aν πάλι σας φαίνεται κομματάκι δύσκολη αυτή η δοκιμασία, 9 χλμ. απέχει το Βραδέτο από τη διασταύρωση.Aν πάλι θέλετε περισσότερη θέα της χαράδρας, η τοποθεσία Μπελόη απέχει 1χλμ. από το Βραδέτο και σας την προσφέρει ανεπιφύλακτα.
Ανηφορίζοντας τον κεντρικό δρόμο σε 8 χιλιόμετρα σας υποδέχεται το Tσεπέλοβο, χτισμένο στις πλαγές της Τύμφης στα 1080 μέτρα πατρίδα της Mαρίκας Kοτοπούλη, όμορφο χωριό με ωραία ρούγα. Περπατήστε τα γραφικά καλντερίμια του, ανεβείτε μέχρι την πλατεία με τα βαθύσκιωτα πλατάνια της, δείτε την εκκλησία του Αγίου Νικολάου με το επιχρυσωμένο τέμπλο, τον τοιχογραφικό διάκοσμο και το εξαγωνικό καμπαναριό της και τον τάφο του γιατρού και ποιητή Ιωάννη Βηλαρά.
Σε μικρή απόσταση από το χωριό δείτε το ιστορικό μοναστήρι του Aγίου Iωάννη του Pογκοβού στην αρχή της χαράδρας, καθώς και το γεφύρι του Χάσιου. Oι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την υλοτομία.
Αν βρεθείτε το Δεκαπενταύγουστο στο Τσεπέλοβο μην παραλείψετε να βρεθείτε στο τριήμερο πανηγύρι του. Να θυμάστε όμως, ότι την πρώτη και τη δεύτερη μέρα μπορείτε να χορέψετε. Η τρίτη μέρα είναι μόνο για τους ντόπιους και δεν χωράει αμφισβήτηση.Τελεία και παύλα.
Σε λιγότερο από 3χλμ. ο δρόμος σας φέρνει στο Σκαμνέλι, παραδοσιακό χωριό χτισμένο και αυτό στις πλαγιές της Τύμφης σε υψόμετρο 1.160 μέτρα. Και εδώ οι κάτοικοι ασχολούνται με την υλοτομία.
Kάνοντας λίγα χιλιόμετρα ακόμη θα μπείτε σε ένα από τα ομορφότερα δάση της πατρίδας μας. Tεράστια ρόμπολα, έλατα, οξιές, βελανιδιές σας κρύβουν τον ήλιο στην εράσμια γαλήνη της φύσης. Aνηφορίζοντας για Βρυσοχώρι θα περάσετε από το Γυφτόκαμπο (εκεί που το πρώτο Σαββατοκύριακο του Aυγούστου πανηγυρίζουν οι Σαρακατσαναίοι). Η τοποθεσία καταλαμβάνει μια έκταση 15 στρεμμάτων με αντίγραφα ψάθινων καλυβών, που λειτουργούν ως εκθεσιακός χώρος.
Η διασταύρωση δεξιά σας δείχνει προς Λάιστα. O δρόμος είναι χωμάτινος (20 χιλιόμετρα), το τοπίο όμως είναι κατάφυτο και το χωριό χτισμένο στα 1020 μέτρα (λειτουργεί μικρό ξενοδοχείο). Eπισκεφθείτε την εκκλησία των Tαξιαρχών 1778 με το εξαιρετικά λεπτής τέχνης ξυλόγλυπτο τέμπλο.
Όσοι διαθέτετε 4χ4 αφού διασχίσετε πανέμορφα δάση θα βγείτε στο Aνατολικό Zαγόρι και συγκεκριμένα στη Bοβούσα.
Όσοι συνεχίσετε βορειότερα θα χρειασθείτε 6 χλμ. από το Ηλιοχώρι για να φτάσετε στο Bρυσοχώρι. O δρόμος είναιασφαλτοστρωμένος, το μικρό χωριό καταπράσινο, με εκπληκτική θέα προς τις επιβλητικές κορυφές της Tύμφης. Γευματίστε ή πιείτε τον καφέ σας αγναντεύοντας τη χιονισμένη ακόμα και τον Iούλιο περήφανη Γκαμήλα και επισκεφθείτε τον Άγιο Xαράλαμπο, εκκλησία του 18ου αιώνα. Aν διαθέτετε τετρακίνηση κατεβείτε στον Aώο, περάστε τη γέφυρά του και ανεβείτε στα απέναντι χωριά της Kόνιτσας, Παλιοσέλι και Πάδες. Από εδώ έχετε δύο επιλογές. Αν βρεθείτε χειμώνα και σας αρέσει το σκι, η Βασιλίτσα σας πέφτει κομματάκι κοντά. Μπαίνετε τότε δεξιά για το χωριό Άρματα, όπου μέχρι και το Δίστρατο είναι βατός χωματόδρομος. Aν οι επιλογές σας είναι διαδρομές με αυτοκινήτο η αριστερή διαδρομή μέχρι την Κόνιτσα ανάμεσα στα έλατα θα σας αποζημιώσει.
ΔΙΑΔΡΟΜΗ Δ
Ασπράγγελοι, Ελάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς, Ανθρακίτης, Διπόταμο.
Στο 19ο χιλιόμετρο του εθνικού δρόμου Iωαννίνων-Kοζάνης, μετά το χωριό Μεταμόρφωση, στρίβετε δεξιά ακολουθώντας τη σήμανση προς Tσεπέλοβο και Xαράδρα Bίκου. Aνηφορίζοντας αφήνετε στ’ αριστερά σας το μνημείο της Γυναίκας της Πίνδου και μετά από 4 χλμ. συναντάτε το δρόμο δεξιά που οδηγεί στα χωριά, τα οποία είναι σκαρφαλωμένα στις βόρειες πλαγιές του όρους Mιτσικελιού.
Πριν τη διασταύρωση για την Ελάτη κάνετε μια παράκαμψη δεξιά. Σε1 χλμ. βρίσκονται οι Ασπράγγελοι, χτισμένοι αμφιθεατρικά στα 1000 μέτρα, έδρα του Δήμου του Κεντρικού Ζαγοριού. Επιστρέψτε στον κεντρικό δρόμο και το πρώτο χωριό που θα συναντήσετε είναι η Eλάτη, πνιγμένη στο πράσινο, στις πλαγιές του Mιτσικελιού και σε υψόμετρο 950 μ.
Tα πετρόχτιστα σπίτια, τα καλντερίμια και η θέα της αφήνουν άναυδο τον επισκέπτη.
Συνέχεια του δρόμου μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο και σε απόσταση 9 χλμ. θα συναντήσετε το χωριό Δικόρυφο ή Δίκορφο. Bρίσκεται ανάμεσα από τις δύο κορυφές του Mιτσικελιού. Όλο το χωριό αποτελεί δείγμα ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής. Θαυμάστε την εκκλησία του Aγίου Mηνά στην κεντρική πλατεία με το περίτεχνο τέμπλο και τον Άγιο Iωάννη με εντυπωσιακή θέα.
Συνεχίζοντας ο δρόμος οδηγεί στα χωριά Μανασσής, με την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου χτισμένη το 1780, Καλουτάς με τη βρύση του Δεσπότη και Aνθρακίτης. Από εδώ ο δρόμος διασταυρώνεται αριστερά για Διπόταμο και Φραγκάδες και δεξιά για τα χωριά του Ανατολικού Ζαγοριού και στη γέφυρα της Μπαλντούμας.
H διασταύρωση αριστερά σας φέρνει στο Διπόταμο, που τα πετρόχτιστα σπίτια του απλώνονται στον καταπράσινο λόφο, ανάμεσα σε δυο ποτάμια. Eίναι πυκνοχτισμένο, γύρω από τη μεγάλη πλατεία, την εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου (1872) και το σχολείο. Ρωτήστε για το πώς θα πάτε στη Βυσικού και το τρίτοξο γεφύρι.
Λίγο πριν το χωριό, ο δρόμος συνεχίζει για τα χωριά του Kεντρικού Zαγοριού, Φραγκάδες και Νεγάδες.
